12 dingen die je wil je weten over kindertekeningen (voordat je ze gaat uitleggen)

door Drees Koren

Op een kindertekening is vaak veel te zien. Meer dan alleen een mooi (of niet zo mooi) plaatje. Als je wilt begrijpen wat een kind met zijn tekening vertelt, moet je wel een paar dingen weten. Speltherapeut Eveline Ruitenberg geeft tips om in je achterhoofd te houden voordat je kindertekeningen gaat ‘lezen’.

1. Communicatiemiddel

Kindertekeningen zijn een natuurlijke vorm van communicatie. De manier waarop volwassenen praten en vragen stellen, vanuit de cognitie, beheersen jonge kinderen nog niet. Dat betekent niet dat in elke tekening een geheime boodschap zit voor de ontvanger, maar wel dat er informatie uit te halen valt. Kinderen tekenen onbewust, maar niet toevallig.

Dit is ook een tof communicatiemiddel trouwens: de sensicirkel.

2. Hoe versus wat

Kijk ook eens naar hoe de tekening gemaakt is, en niet alleen naar wat er getekend is. Was het kind gespannen of ontspannen? Kiest het zelf een onderwerp of volgt het wat een ander doet? 

3. Wat houdt ze bezig?

Je kunt in een kindertekening ‘lezen’ wat een kind meemaakt en hoe hij zich voelt. Veel kinderen pikken onbewust dingen op uit hun omgeving. Ze weten nog niet welke gevoelens van hen zijn, of van de ander. In tekeningen zie je dit vaak terug. 

4. Ontwikkeling

Andere informatie die je uit een tekening kunt halen, gaat over groeien en ontwikkelen. Bijvoorbeeld: Hoe verloopt de hechting? Wat zijn zijn sterke kanten of groeikansen? Maar je kunt er ook in zien hoe het thuis of juist op school gaat.

Interessant om verder te lezen: Kinderen geven tekens.

5. Momentopname

Maar houd in je achterhoofd dat een tekening een momentopname is. Een enkele krastekening die in een boze bui gemaakt is, wil niet zeggen dat je kind ineens een woedend beest geworden is. 

6. Niet over-analyseren

Tekenen mag vrij en blij (of boos) blijven. Boven alles is het iets dat het kind doet voor zijn ontspanning. Houd dat in je achterhoofd als je de neiging hebt om elke tekening onder een vergrootglas te leggen.

7. Signaal

Aan de andere kant: als je ineens een bepaald thema of kleurgebruik telkens terug ziet komen, of je kind gaat ineens heel anders tekenen, dan kan dat een signaal zijn dat er iets aan de hand is.

8. Intuïtie

Luister vooral naar je eigen intuïtie. Als je voelt dat er iets aan de hand is met je kind, dan kan het heel handig zijn om zijn tekeningen eens extra goed te bekijken. Wie weet vind je daar een aanwijzing over wat er bij hem speelt. En dan kan die tekening een ingang zijn voor verder onderzoek (en ja, dat kan best betekenen dat je hem er simpelweg naar vraagt).  

9. Reageren op een tekening

Als je dan een keer een creatie van je spruit onder ogen krijgt, roep dan niet meteen ‘oh’ en ‘ah’. Peil bijvoorbeeld eerst wat hij er zelf van vindt. Of vraag of het werk een titel heeft (vooral handig bij abstracte kunstwerken). Maar wees terughoudend met complimenten. Je wil dat je kind zijn zelfvertrouwen aan zichzelf ontleent, en niet aan de mening van anderen. Wil je toch graag je waardering laten blijken? Zeg dan iets als: ‘je hebt wel tien minuten aan deze kleurplaat gewerkt’ of ‘ik zie dat je alle kleuren hebt gebruikt’. 

10. Invullen

Best pijnlijk als je vol enthousiasme over die mooie auto oreert, terwijl je kind een space shuttle getekend heeft. Probeer dus niet te veel in te vullen.

11. Compenserend versus complementerend

Wat je ziet in een kindertekening, kan op verschillende manieren uitgelegd worden, laat dat duidelijk zijn. Bedenk je bijvoorbeeld dat iets compenserend of complementerend kan zijn. Compenserend wil zeggen dat hij in zijn tekening iets laat zien dat hij in het dagelijks leven niet ervaart (denk aan kinderen die gepest worden en zichzelf als agressor afbeelden), en complementerend betekent juist dat het een aansluit bij wat een kind voelt, meemaakt of ervaart.

12. Laten weken

Wil je de tekening van je kind goed lezen, laat hem dan vooral even liggen. Morgen kijk je met hele andere ogen dan vandaag. Want niet alleen je kind neemt zichzelf mee in de tekening, jij neemt jezelf evengoed mee bij het interpreteren ervan. 

Meer lezen:

Eveline Ruitenberg schrijft nog veel meer over kindertekeningen.

Theresa Foks-Appelman | Kinderen geven tekens 

Fotografie: Jana Boekholt

Boekentips

Word lid

In onze fijne online community verbind je met gelijkgestemden

Verder lezen

Samen spelen: het begint bij volgen

Samen spelen: het begint bij volgen

Spelen met mijn tweejarige vind ik moeilijk. Je moet om met een jong kind te kunnen spelen volgens mij behoorlijk in het hier-en-nu zijn. Dat heb ik niet zo in me. Mijn gedachten voeren me namelijk, voor ik het weet, mee naar allerlei andere plaatsen en tijden. En ik...

De mooie kanten van Down

De mooie kanten van Down

Over de risico’s van het Downsyndroom hoor je genoeg. Maar een kind met Down is en blijft vooral een kind om van te houden - met iets extra’s. Echte aanrader: De upside van Down Anders? We bezochten het gezin van Linda en Boy, die twee dochters hebben. (In de nieuwe...

Help, mijn kind tekent niet

Help, mijn kind tekent niet

Wat als je kind niet wil tekenen? Is dat een probleem? En hoe kun je hem stimuleren om met plezier aan de slag te gaan? Bungeejumpen Oké, je kind tekent niet graag. Dat kan. Maar is dat wel echt een probleem? Speltherapeut Eveline Ruitenberg: ‘De ontwikkeling van...

Baby’s floreren bij minder dan vier verzorgers

Baby’s floreren bij minder dan vier verzorgers

Dat hechting en kinderopvang best een onlogische combinatie kan zijn, constateerden we al. Nee, zeker niet elke opvangsituatie is schadelijk voor een kind, maar onder de streep kan een jong kind zich aan 3 mensen goed hechten. Dat betekent dat een baby naast de eigen...

Wat je kunt leren van je kind

Wat je kunt leren van je kind

Kinderen zijn kleine leermeesters, goeroetjes. Er is geen les zo leerzaam als die van het ouderschap. En, hoera, die les gaat je leven lang door. Als je goed oplet, kun je dit van je kind(eren) leren.  Wat onvoorwaardelijke liefde is. Hoe dat voelt en dat (ook) jij...

Elf dingen die je helpen met kindertekeningen begrijpen

Elf dingen die je helpen met kindertekeningen begrijpen

Wat betekenen al die krassen en figuurtjes op de tekening van je (kleine) kind nu precies? Speltherapeut Eveline Ruitenberg weet het en deelt elf hints met jou.  1. Lijnen Kijk niet alleen naar wat er getekend is, maar ook hoe. Je kunt waarschijnlijk aan de lijnen op...

DOWNLOAD GRATIS EBOOK

Lees 'Zo bereid je je voor op je baby'. Je ontvangt meteen onze zinnige nieuwsbrief (waarvoor je je uiteraard op ieder moment kunt uitschrijven)

Het is gelukt, we gaan een mail naar je typen! (check ook je spamfolder)

0