We hebben het goed in Nederland. We zijn over het algemeen in staat mooie dure cadeaus te kopen voor onze kinderen. En we kunnen het ons veroorloven om een cadeautje voor de kinderen mee te brengen als we op visite gaan. Het lijkt dan ook een trend te zijn: de cadeaus worden duurder en groter. En de gelegenheden waarop cadeaus uitgewisseld worden talrijker.
De waarde van cadeaus
Mijn nicht zei altijd: “Het begeren is beter dan het hebben”. Met andere woorden: voorpret is het grootste geluk. Sparen voor iets vergroot de blijdschap die een kind voelt als het einddoel bereikt is. Ergens voor sparen betekent ergens naar uitkijken, en dat is natuurlijk erg leuk! Helemaal als je het als ouder inzichtelijk maakt voor je kind, bijvoorbeeld door een ‘spaarlijn’ te tekenen en daarop in te vullen hoeveel er al gespaard is. Zo kan het kind zien hoe ver het einddoel nog verwijderd is.
Je wilt als ouder graag dat je kind de waarde leert inzien van spullen en cadeaus. Je wilt dat ze uiteindelijk financieel zelfstandig worden, en hun inkomsten en uitgaven kunnen plannen. Onderdeel daarvan is het leren waarderen van cadeaus. Als je je kind altijd te grote en te dure cadeaus geeft, leert hij niet welke gelegenheden en geschenken bijzonder (en duur) zijn. Als je je cadeau afstemt op de gelegenheid (geen of een klein cadeau voor het behalen van een zwemdiploma of voor een rapport, een groot bijzonder cadeau voor een verjaardag of een heel bijzondere mijlpaal). Op deze manier weerspiegel je de opvoeding en je waarden in de cadeaus: een kind dat heel hard heeft gewerkt voor zijn zwemdiploma zou best eens een groot cadeau verdiend kunnen hebben. En een gezin dat weinig waarde hecht aan Sinterklaas, zal misschien iets meer besteden aan de verjaardagscadeaus.
Wil je je kind leren dat er meer is dan Groot, Duur en Veel?
Dankbaarheid is een groot goed. De waarde inschatten van kleine gebaren en cadeautjes is belangrijk om ook dankbaar te kunnen zijn voor kleine dingen. Wil je je kind leren dat er meer is dan Groot, Duur en Veel? Overstelp ze dan niet met grote cadeaus, maar beperk de hoeveelheid. En leg de nadruk op de intentie van cadeaus, niet op de waarde. Geef ook het goede voorbeeld door zelf blij te zijn met kleine dingen in het leven, en die niet te bagatelliseren. Je kunt je trouwens afvragen of kinderen wel door hebben hoeveel een cadeau waard is. Jonge kinderen weten helemaal niet hoeveel je hebt betaald, en of iets populair is onder leeftijdsgenoten. Zulke factoren gaan pas veel later spelen.
Belonen
Een beloning is fijn. En het is natuurlijk makkelijk als je niet afhankelijk bent van anderen voor die beloning, als je een intrinsieke motivatie hebt. Een goed gevoel over je eigen prestatie is soms meer waard dan een cadeau. Iedere gelegenheid aangrijpen om je kind een cadeau te geven is niet verstandig. Daarmee verschuif je de aandacht van de intrinsieke motivatie naar de cadeaus. En maak je je kind misschien wel afhankelijk van die dure cadeaus.
Andere opties
Dure cadeaus zijn niet altijd goed voor de ontwikkeling van de fantasie van een kind. Met elektrisch speelgoed kun je vaak maar één ding doen. Met heel basaal speelgoed kun je veel meer kanten op. Bovendien is met een beperkt budget cadeaus kopen heel goed voor de creativiteit van de ouders, een mooie uitdaging! En als je weinig wilt besteden, zul je ook eerder naar tweedehands opties kijken, dat is nog beter voor het milieu ook. Of misschien vind je het wel leuk om zelf een cadeautje te maken, dat is financieel aantrekkelijk en je kunt het cadeau nog veel persoonlijker maken dan wanneer je iets koopt. Kinderen vinden het ook heel leuk om samen iets te maken, dan wordt het moment waarop je het geeft nog bijzonderder. Want zien hoe blij iemand is met een cadeau dat jij hebt gemaakt is natuurlijk superleuk!
Toch moeten we ook uitkijken voor al te makkelijk oordelen. Één groot, duur(zaam) cadeau is vaak ook te prefereren boven vele goedkope spulletjes die sneller vervelen en/of stuk gaan. Als een kind vaak grote cadeaus krijgt, ben je gauw geneigd te denken dat de ouders iets willen ‘afkopen’. Brengen ze minder tijd door met hun kind dan ze zouden willen misschien? Verwennen ze hun kind met spullen omdat ze niet genoeg immateriaals te bieden hebben? Dit hoeft echter niet altijd zo te zijn.
Soms geeft iemand een groot cadeau met een bedoeling. Bijvoorbeeld omdat ze de gebeurtenis graag apart willen zetten, nog bijzonderder willen maken dan hij al is. In die zin passen grote cadeaus ook bij heel bijzondere gebeurtenissen. En dan hangt het van je eigen ideeën en omstandigheden af wat die bijzondere gebeurtenissen zijn, en wat je wilt uitdrukken met je cadeau.
Zo kan iemand zijn kind bijvoorbeeld een paard cadeau doen om het paard samen te verzorgen, om zijn kind de liefde voor dieren bij te brengen, om het verantwoordelijkheids-gevoel te vergroten, om samen lange ritten te kunnen maken.
Uiteindelijk zijn cadeaus altijd een middel om iets duidelijk te maken en om een doel te bereiken. Het is dus goed om na te denken over wat je wilt zeggen met je cadeaus!
