Kinderen leren zwemmen in de digitale oceaan
In de offline wereld beschermen we onze kinderen zoveel mogelijk – tot valrugzakken aan toe. Maar online? Daar laten we ze vaak ronddobberen zonder zwemvest. Dat beeld schetste mediapedagoog Marije Lagendijk tijdens een inspirerende live Q&A in de Kiindspeeltuin.
Onderzoek van de Kinderombudsvrouw wijst ook uit dat veel ouders te weinig zicht hebben op wat hun kinderen online doen en tegenkomen. Kinderen hebben recht op een veilige, eerlijke en leerzame digitale leefomgeving. Hoe die omgeving er online uitziet is mede aan de kinderen zelf: het is belangrijk ze hierin een stem te geven.
Vlak na de sessie in de Kiindspeeltuin werd in Australië besloten tot een verbod op social media voor kinderen onder de 16 jaar. Dit leidde tot veel discussie, waar we nog steeds over uitwisselen in de Kiindspeeltuin. Ook Marije heeft een duidelijke visie op dit onderwerp:
“Een verbod is niet de oplossing. Kinderen moeten vaardigheden aanleren, net zoals ze leren zwemmen voordat ze het diepe in gaan. De oplossing ligt in digitale zwemles.”
Deze metafoor van de digitale zwemles neemt Marije om te stellen dat ouders, scholen en de samenleving samen verantwoordelijkheid kunnen nemen om kinderen mediawijs te maken. Haar boek Digitale opvoeding is daarbij een waardevolle gids. Hierin deelt ze praktische inzichten over schermtijd, sociale media en hoe je kinderen van 0-12 jaar kunt begeleiden in de online wereld.
In de Kiindspeeltuinsessie kwamen deze onderdelen aan bod:
- 3:16 – Introductie van Digitale opvoeding
- 9:45 – Begin vroeg: kinderen worden niet vanzelf mediawijs
- 26:44 – Vraag 1: wat zeg ik oma over TikTok?
- 31:04 – Vraag 2: is deze schermtijd in balans?
- 34:00 – Vraag 3: welke digitale vaardigheden zijn de basis?
- 38:16 – Jonge kinderen leren het meest van spelen
- 41:12 – Ouderinitiatief smartphonevrijopgroeien.nl
- 42:42 – Vraag 4: wanneer geef je je kind een smartphone?
- 46:35 – Vraag 5: hoe problematisch is deze ‘voor-alle-leeftijden-serie voor mijn 9-jarige?
- 51:55 – Vraag 6: wat mogen we verwachten van het iPad-gebruik?
- 55:15 – Vraag 7: welke mediavaardigheden zijn het belangrijkst?
- 59:00 – Oprechte interesse tonen
- 01:03:00 – Vraag 8: schermtijd op school en op welke bronnen kan ik school wijzen?
- 01:01:00 – Perfect digitaal opvoeden bestaat niet
- 01:08:30 – Laatste vraag: hoe mediawijs zijn scholen?
Waarom digitale zwemles?
Marije benadrukt dat kinderen, net als bij leren zwemmen, stap voor stap moeten worden begeleid in de digitale wereld. Ze introduceert drie pijlers van digitale zwemles:
- Weet wat je kind doet en met wie
- Praat met je kind over online zijn, stel grenzen en kijk regelmatig mee
- Zorg voor een goede balans tussen online en offline zijn
Het Australische social media-verbod: goed idee?
Marije ziet het verbod in Australië als een kortetermijnoplossing die voorbijgaat aan het echte probleem: kinderen voorbereiden op een wereld waarin online zijn onvermijdelijk is. Lees hier haar opiniestuk in Trouw.
Ook in de Kiindspeeltuin blijft de discussie hierover levendig. Is een social media-verbod een voorbeeld van adult supremacy, waarbij volwassenen zonder inspraak van jongeren beslissen wat goed voor hen is? Of is het een noodzakelijke maatregel om hen te beschermen tegen schadelijke invloeden?
‘Offline pakken we ze in bubbeltjesfolie en online laten we ze vaak gewoon heel vrij.’
Meer weten?
Benieuwd naar Marijes volledige kijk op dit onderwerp? Meer leren over hoe jij je kind mediawijs kunt maken? De hele opname van de sessie staat klaar in de Kiindspeeltuin. Word gezellig lid en kijk de opname terug.
Bestel Digitale opvoeding via marijelagendijk.nl en krijg een gesigneerd exemplaar, om ouderwets offline te lezen.
Lees ook: (Wanneer) krijgt jouw kind een smartphone?
