Veel ouders herkennen het: een kind dat op zesjarige leeftijd nog regelmatig ’s nachts in bed plast, terwijl leeftijdsgenootjes allang droog zijn. Bedplassen komt vaker voor bij jongens dan bij meisjes en heeft vaak een lichamelijke oorzaak die met tijd en de juiste aanpak vanzelf verdwijnt. Toch is het voor het zelfvertrouwen van een kind fijn als het proces niet te lang duurt.
Waarom jongens vaker bedplassen dan meisjes
De blaas van een kind moet leren om ’s nachts signalen door te geven aan de hersenen wanneer hij vol is. Bij veel kinderen ontwikkelt dit zich vanzelf tussen hun vierde en zevende levensjaar, maar bij jongens duurt dit proces gemiddeld iets langer dan bij meisjes. Dit heeft te maken met de aanmaak van het hormoon vasopressine, dat ’s nachts de urineproductie remt. Bij sommige kinderen komt dit hormoon nog niet in voldoende mate vrij, waardoor de blaas ’s nachts sneller vol raakt dan overdag het geval is.
Daarnaast speelt erfelijkheid een rol. Als een van de ouders vroeger ook laat droog werd, is de kans groter dat een kind hetzelfde patroon vertoont. Dit betekent niet dat er iets mis is met het kind, maar wel dat de lichamelijke ontwikkeling op dit vlak wat meer tijd nodig heeft.
Wat kunnen ouders zelf doen?
Voordat er wordt gekeken naar hulpmiddelen, zijn er een aantal eenvoudige aanpassingen die al verschil kunnen maken. Het gaat vooral om het aanleren van een gezond plaspatroon overdag en het beperken van vochtinname vlak voor het slapengaan.
- Laat het kind overdag op vaste tijden naar het toilet gaan, ook als er geen directe aandrang is.
- Beperk de hoeveelheid drinken in de laatste twee uur voor het slapen, zonder het kind volledig af te laten sluiten van vocht.
- Zorg dat het kind vlak voor het slapen nog een laatste keer plast.
- Vermijd cafeïnehoudende dranken zoals cola in de avonduren, omdat deze de blaas kunnen prikkelen.
Deze aanpassingen lossen het probleem niet altijd volledig op, maar geven inzicht in het plaspatroon van het kind. Sommige ouders houden een paar weken een dagboek bij om te zien op welke momenten er problemen ontstaan.
Een plaswekker als structurele oplossing
Wanneer de basismaatregelen niet voldoende resultaat opleveren, kan een Plaswekker jongen uitkomst bieden. Dit hulpmiddel reageert op de eerste druppels vocht en maakt het kind wakker op het moment dat de blaas zich begint te legen. Het idee hierachter is dat het kind na verloop van tijd leert om de lichamelijke signalen van een volle blaas zelf te herkennen, nog voordat het ongelukje gebeurt.
Deze methode vraagt wel om geduld. Het duurt meestal enkele weken tot een paar maanden voordat een kind volledig droog wordt met behulp van een dergelijk apparaat. Consistentie is hierbij belangrijk: het werkt het beste wanneer het elke nacht wordt gebruikt, ook als er af en toe een nacht bij zit waarin het kind toch nat wakker wordt. Onderzoek naar deze trainingsmethode laat zien dat het bij een groot deel van de kinderen op de lange termijn effectiever is dan medicatie, omdat het kind een blijvende vaardigheid aanleert in plaats van tijdelijk de symptomen te onderdrukken.
Wanneer een huisarts inschakelen
Bij kinderen ouder dan zeven jaar die nog vaak nat wakker worden, is het verstandig om de huisarts te raadplegen. Dit geldt ook wanneer bedplassen gepaard gaat met pijn tijdens het plassen, overmatige dorst of wanneer een kind dat al lange tijd droog was, plotseling weer begint te plassen in bed. Deze signalen kunnen wijzen op een blaasontsteking, diabetes of andere onderliggende oorzaken die aparte behandeling vereisen.
Bedplassen bij jongens is in de meeste gevallen een tijdelijke fase die samenhangt met de lichamelijke ontwikkeling. Met geduld, een paar praktische aanpassingen en indien nodig een trainingsmethode die inspeelt op het herkennen van lichaamssignalen, wordt de meerderheid van de kinderen op eigen tempo droog.
