Astara over opvoeden: Samen spelen, samen delen

door Astara Lieuw-On

Opvoeden is leuk en bijzonder. Maar wat kun je elkaar als ouder en kind soms in de weg zitten! Astara Lieuw-On laat haar licht schijnen over veelvoorkomende strubbelingen.

 

Samen spelen, samen delen

Er zijn periodes dat mijn zoons elkaar flink in de weg zitten. Als er één zijn oog op een leuk spel heeft laten vallen dan wil de ander daar ook meteen mee spelen. Ze zien hoe boeiend en nieuw en interessant het is wat de ander doet en willen dat zelf ook ervaren. En wel nu! Doe dan nog wat gastkindjes in de mix en het is echt om de haverklap hommeles. Terugdenkend aan hoe mij in mijn jeugd werd geleerd om te delen en hoe ik vaak andere ouders in vergelijkbare situaties zie reageren besef ik dat ik daar heel anders mee om wil gaan.

 

Vrijwillig delen

Er zijn ruwweg twee manieren waarop ik vroeger benaderd werd en hoe ik ook nu vaak ouders zie reageren. Ofwel door zelf in te grijpen en te eisen dat hun kind het speeltje afstaat: “Nu heb jij hem lang genoeg gehad, anderen willen ook aan de beurt.” Soms minder eisend, dan wordt schaamte ingezet: “Goh, ik dacht dat jij wel netjes kon delen.” Beide manieren komen samen in de standaard frase ‘Samen spelen, samen delen!’. Waarmee het kind op een subtiele manier de boodschap krijgt dat het samen zou moeten willen spelen, en dan dus ook bereid moet zijn om speeltjes af te staan. En in de kern is het een manier om het kind over te halen om te doen wat de ouder wil. Waarmee er geen sprake meer kan zijn van vrijwillige medewerking. Een principe dat ik hoog in het vaandel heb staan.


Kinderen moeten ervaren echt iets voor zichzelf te hebben

Ja, ik wil best graag dat mijn kinderen zich gedragen op een manier die ik prettig vind, maar ik vind het nog veel belangrijker dat ze hun gedrag kiezen om de juiste redenen. Dus niet omdat ze bang zijn voor straf, hopen op mijn goedkeuring of om schuldgevoel of schaamte te vermijden. Mijn ervaring is dat wanneer ik voor mekaar krijg wat ik wil door gebruik te maken van dwang, angst, schuld, schaamte, straf etc. ik daar later altijd spijt van krijg.

 

Iets voor zichzelf hebben

Iets anders waarmee ik zit is dat het hele idee dat kinderen moeten leren delen me niet lekker zit. Vaak wordt er onder delen verstaan: afgeven wat (voor het moment) van jou is. En ik wil mijn kinderen graag veiligheid en vertrouwen bieden, dat hetgeen waar ze op dat moment aan gehecht zijn ze niet zomaar kan worden afgepakt simpelweg omdat een ander er zijn zinnen op heeft gezet. Al vind ik het belangrijk dat ze leren rekening houden met een ander, wil ik ook dat ze voor zichzelf op kunnen komen. Ik denk dat kinderen eerst moeten kunnen ervaren om iets echt voor zichzelf te hebben voor ze het uit hun hart kunnen afgeven. En daar gaat het dwingen van kinderen om te delen aan voorbij.

 

Delen zonder dwingen!

Ik heb dus nogal een allergie op het zinnetje: “Samen spelen, samen delen”. En ik besloot me in te lezen op het onderwerp. Want ik wil wel graag dat het spelen harmonieus en ordelijk verloopt bij ons thuis. Uiteindelijk vond ik tips die me hierbij hielpen. Zonder mijn kinderen te dwingen om te delen of het idee te geven dat ze niks voor zichzelf mogen hebben. Bij ons thuis gaat het nu als volgt:

 

Degene die een speeltje heeft mag hier zo lang mee spelen als hij/zij wil. Als ze mij vragen om het voor hen te bewaken terwijl ze gaan plassen of vragen om het op een onbereikbare plaats te zetten zodat het onaangeroerd blijft, dan help ik ze daarmee. Maar als een ander kindje er ook mee wil spelen dan erkennen we dat en overleggen samen.

Zelf oplossen

Ik help de kinderen te verwoorden wat ze willen. (Thibo wil niet dat zijn LEGO-bouwsel kapot gaat en er straks verder aan bouwen. Bence ziet er een gave raceauto in en wil er juist heel graag mee spelen.) En vraag of ze ideeën hebben om het op te lossen. Mogelijke oplossingen zijn bijvoorbeeld een acceptabel alternatief zoeken, samen gaan spelen of om de beurt. Als de kinderen besluiten tot het laatste dan help ik ze er af en toe aan herinneren dat er nog iemand wacht op het speeltje die misschien wel ongeduldig aan het worden is. Zo lukt het vaak om conflicten voor te zijn of de boel niet te laten escaleren. Al blijft het natuurlijk erg uitdagend voor kleintjes om te wachten, wanneer ze iets heel erg graag willen.

 

Ik heb in het begin dus veel aan zelfconnectie (mijn zuurstofmasker opzetten) moeten doen, elke keer als ik merkte dat ik het geduld er niet voor kon opbrengen en de neiging had om het dan maar voor ze te beslissen. Maar hoe langer we dit doen, hoe creatiever de oplossingen worden. Thibo is inmiddels al zo oud dat hij kan begrijpen dat het voor zijn broertje moeilijker is om te wachten dan voor hem. En soms maakt hij dus een groot gebaar en geeft hij hem zijn zin. Of ze besluiten samen iets heel anders te gaan doen. En zo krijg ik er meer en meer vertrouwen in dat ze naarmate ze ouder worden steeds meer geduld en empathie ontwikkelen. En later zullen ze deze overleg- en conflictoplossingsvaardigheden goed kunnen gebruiken.

Boekentips

It’s OK Not to Share and Other Renegade Rules for Raising Competent and Compassionate Kids – Heather Shumaker

Siblings without Rivalry – Adele Faber en Elaine Mazlish

 

Astara Lieuw-On is moeder van twee zoons en gastouder van een paar meiden. Met haar bedrijf Zayma vervult ze haar wens om ouders te inspireren tot meer compassie met hun kinderen door het geven van workshops, trainingen en met persoonlijke begeleiding.

Boekentips

Word lid

In onze fijne online community verbind je met gelijkgestemden

Verder lezen

De financiële crisis als leermoment

De financiële crisis als leermoment

Het was eind jaren tachtig. Ik was acht jaar oud en het gezin waarin ik opgroeide zocht naar een nieuwe balans na de komst van een nieuw zusje, het derde kind in ons gezin. Mijn vader had werk, maar wat hij ermee verdiende was geen vetpot. De auto werd voor veel...

Eerlijk over Sinterklaas (over het geheim)

Eerlijk over Sinterklaas (over het geheim)

De pepernoten liggen al sinds september in de winkel en de discussie over Piet is de hele zomer actueel geweest. Maar in november is het pas echt zo ver. Dan komt hij, dan komt hij, die lieve goede Sint. Op televisie natuurlijk, maar ook op scholen,...

Omgaan met geld: Financiële opvoeding

Omgaan met geld: Financiële opvoeding

Leren omgaan met geld is belangrijk. Het Nibud spreekt daarom van een financiële opvoeding. Hieronder valt niet alleen het leren omgaan met zakgeld, maar ook 'hoe spaar je ergens voor', 'wat is een kasboek en hoe hou je dat bij'? Het begint allemaal bij het geven van...

Column: Vier is een gezin

Column: Vier is een gezin

Je zou ons een modelgezin kunnen noemen. Papa, mama, jongenskind, meisjeskind. Een traditioneel modelgezin zelfs, want papa is kostwinner en mama is thuis met de kindertjes. Ik houd van lezen, van handwerken, van koken. Het is net de sixties bij ons thuis, maar dan...

Van regel naar ritueel

Van regel naar ritueel

‘Kom nou aan tafel!’‘Neehee, ik ben nog bezig!’‘Schoenen aan, jas aan – NU!’ Terugkerende strijd over de dagelijkse afspraken in huis kennen we allemaal wel. Je kinderen luisteren vaker niet dan wel. Hoe maak je zulke kleine maar oh zo irritante momenten nou fijn?...

‘En wat zeg je dan?’

‘En wat zeg je dan?’

Opvoeden volgens je eigen waarden klinkt zo logisch en helder, maar in de praktijk moet je nog best stevig staan om jouw ideeën door te voeren. Ken je dat? Je komt met je kind bij de kassa. Een ballon / snoepje / koekje* komt richting je dreumes / peuter / kleuter*....

DOWNLOAD GRATIS EBOOK

Lees 'Zo bereid je je voor op je baby'. Je ontvangt meteen onze zinnige nieuwsbrief (waarvoor je je uiteraard op ieder moment kunt uitschrijven)

Het is gelukt, we gaan een mail naar je typen! (check ook je spamfolder)

0