Je zal maar van je Noorse vakantie terugkomen met de romantische naam ‘Analius’ in je hoofd – je baby zal blij met je zijn! Of wat dacht je van het Ierse Fiachra? Maar wij Nederlanders kunnen er ook wat van. Zo vinden ze in Engelstalige landen de namen ‘Cock’ of ‘Noekie’ hilarisch. Je bent gewaarschuwd.
Lang geleden
Voor de Middeleeuwen waren Germaanse namen zoals Wilhelm en Adelbrecht gewoon. Het waren vaak samengestelde namen. ‘Wilhelm’ bijvoorbeeld bestaat uit ‘wil(skracht)’ en ‘helm’ (of ‘bescherming’). De twee delen van de naam kwamen vaak van de naam van de moeder en de vader.
Na de Middeleeuwen kwamen de Christelijke namen in zwang. Kinderen werden vernoemd naar heiligen zoals Antonius of Catharina. Na de hervorming speelden ook mode en vernoeming een rol. De achternaam was vaak de voornaam van de vader, en door te vernoemen kon een familienaam worden doorgegeven. Heette jij bijvoorbeeld Jan Klaaszoon, dan heette jouw vader dus Klaas. Wilde je die naam in de familie houden dan werd de eerstgeborene Klaas Janszoon enzovoorts.
Let ook even op de afkortingen. Ik woonde vroeger tegenover iemand die ‘W.C. Plas’ heette
Iets minder lang geleden
Weer later werd het standaard om naar beide grootouders te vernoemen. Voor de geboorte stond al vast hoe je kinderen zouden gaan heten. Dat verliep volgens vast patroon: een zoon werd vernoemd naar de vader van de vader, de volgende zoon naar de vader van de moeder enzovoorts. Sommige families vernoemen hun kinderen nog steeds.
Tot eind jaren ’60 waren de regels voor naamgeving streng. Stond de naam niet op de lijst dan ging het feest niet door. In het ergste geval verzon de ambtenaar ter plekke een naam voor je kind. Tegenwoordig mag een heleboel. De gemeenteambtenaar zal slechts in uitzonderlijke gevallen een naam weigeren.
Do’s en don’ts
Wat zijn nu handige overwegingen voor het kiezen voor een naam? Hier wat tips:
* Say what? We reizen de hele wereld af tegenwoordig. Zoals aan het begin gezegd: wat in Nederland een leuke naam lijkt, kan in het buitenland voor een hoop hilariteit zorgen. Even checken dus.
* Hoe spel je dat? Een exotische naam lijkt misschien leuk en orgineel, maar als er veel verschillende spellingsmogelijkheden zijn, is het handig om de meest gangbare te kiezen. Als je kind ‘Cevynn’ heet zal hij waarschijnlijk de rest van zijn leven zijn naam moeten spellen. Dan is ‘Kevin’ een stuk praktischer.
* Stripfiguur? Een naam als ‘Mik Mak’ lijkt in dat beroemde kinderblad met die eend thuis te horen. Door de voor-en achternaam te allitereren kan het onbedoeld erg grappig klinken.
* Lang-kort, kort-lang Bij een lange achternaam klinkt een korte voornaam vaak mooier en omgekeerd. Een voor- en achternaam van één lettergreep klinkt vaak komisch (zie: Mik Mak) en als beiden namen erg lang zijn is het lastig uit te spreken wanneer je je moet voorstellen (weet ondergetekende uit ervaring).
* Dat méén je niet! Cas Straatman schijnt te bestaan. Net als Ben Naaktgeboren en Stanley Mes. Kijk goed of de voornaam past bij de achternaam. Let ook even op de afkortingen. Ik woonde vroeger tegenover iemand die ‘W.C. Plas’ heette.
* Oeps! Ik zal de naam niet noemen, want anders krijgen we héél veel boze email, maar er was eens een moeder die reuzespijt had van haar dochters mooie naam toen ze in de klas bleek te zitten met maar liefst drie andere meisjes die zo heette….en een jongen! Wil je voorkomen dat je kind een erg populaire naam heeft, kijk dan eens op deze website. Daar kun je zien hoe vaak een naam voorkomt.
* Britney en Whitney. Er is een reden waarom straatnamen vaak naar overledenen worden genoemd. Vernoemen naar een nog levende beroemdheid is risicovol. In de jaren ’80 was ‘Whitney’ populair en in de jaren ’90 ‘Britney’. Beide vrouwen kwamen om minder leuke redenen in het nieuws. Een beroemdheid kan ineens dronken uit taxi’s vallen of gekke dingen gaan zeggen en dan zit je mooi wèl aan die naam vast. Ook zijn er begin jaren ’90 een hoop ‘Jari’-kindjes geboren, maar wat doet Jari Litmaenen eigenlijk tegenwoordig?
* Catootje. Namen op -tje of -je klinken verschrikkelijk lief en aandoenlijk als je kind klein is. Maar een volwassen vrouw van vijftig die Catootje heet is toch minder. Dit geldt soms ook voor namen die op een -ie klank eindigen. Vind je Catootje toch een leuke naam? Dan kun je overwegen officiëel voor het volwassen ‘Cato’ te gaan.
Tekst door Gabriëlle Jurriaans
