Kinderen als radiografisch bestuurbare auto’s

door Marre Taal

In de wachtkamer van de artsenpraktijk rinkelt de telefoon aan een stuk door. De artsassistent neemt steeds de telefoon op en reageert. ‘Psychologisch onderzoek voor uw zoon?’, ‘IQ-test voor uw dochter?’ ‘Doorverwijzing voor een GZ-psycholoog, ja ik zal het noteren’. Met stijgende verbazing luister ik naar de gesprekken die eigenlijk niet voor mijn oren bestemd zijn. Zoveel aanvragen voor psychologische testen in zo’n korte tijd. Toeval of niet, het lijkt erop dat ouders tegenwoordig sneller psychologische hulp voor hun kinderen inschakelen dan vroeger.

 

Dyslexie

Staatssecretaris Sander Dekker van onderwijs maakte in februari dit jaar duidelijk dat kinderen niet te snel het stempel dyslectisch moeten krijgen. Dyslecten hebben grote moeite met lezen, schrijven en spellen. Op dit moment wijzen officiële cijfers uit dat vijftien procent van de middelbare scholieren een aangepast eindexamen maakt vanwege een dyslexieverklaring. Een aangepast examen bestaat uit tekst met grotere letters en iets meer tijd. Terwijl volgens psycholoog en onderzoeker Chris Struiksma maar drie tot vier procent van de scholieren echt dyslectisch is.

 

Labels

Ik houd mijn hart vast voor al die psychologische labels die kinderen steeds meer krijgen. Neem laatstbijvoorbeeld een kennis van mij. De score van de entreetoets viel ondanks wekelijkse bijlessen tegen. De dochter was teleurgesteld en had gemerkt dat haar ouders dat ook waren. Binnenkort volgt onderzoek bij een GZ-psychologe om te kijken of er sprake is van ADD. Een aandachtsstoornis zonder hyperactiviteit. Als hiervan sprake is, kan zij in aanmerking komen voor een medicijn als Ritalin of Concerta. De functie van dit soort stimulerende middelen is dat het de concentratie kan verhogen zodat schoolresultaten verbeteren. Een bijkomend voordeel is dat er speciale regelingen in het leven worden geroepen zoals langere werktijd bij toetsen en proefwerken. Het vergroot de kans op hogere cijfers. En dat is nou precies waar het bij veel ouders om gaat. 


Ontwikkeling verloopt nooit volgens een strak schema

Presteren

Het gros van alle ouders heeft het beste met hun kinderen voor. Het aantal kinderen dat per gezin geboren wordt is de afgelopen jaren sterk gedaald. Met een of twee kinderen wordt opvoeden een steeds serieuzere klus. Ouders vergelijken de resultaten van de eigen kinderen met die van andere kinderen. Op jonge leeftijd wordt van kinderen verwacht dat ze prestaties leveren. Hoog, hoger, hoogst. Meer dan ooit voelen ouders zich verantwoordelijk voor de toekomst van hun kinderen. Indien resultaten tegenvallen wordt alles uit de kast getrokken om het nageslacht alsnog op het gymnasium te krijgen. Desnoods met bijlessen, diagnoses of medicatie. Ouders bedoelen het goed. Maar ze staan aan de zijlijn om hun kroost als radiografische auto’s te besturen.

 

Laatbloeiers

Soms ontwikkelen kinderen zich langzamer of jaren later. Ontwikkeling verloopt nooit volgens een strak schema. Dat hoeft niet erg te zijn, want gemiddelde kinderen bestaan niet. Gemiddeld zijn is saai en brengt de maatschappij geen vooruitgang of vernieuwing. De grootste denkers van de vorige eeuw waren juist degenen die afweken van het geijkte pad. Laatbloeier Rousseau, groot filosoof en schrijver uit de 18e eeuw staakte zijn schoolopleidingen vanwege het gebrek aan vorderingen en ging als autodidact verder door het leven. 

 

Faalangst

Welke uitwerking heeft prestatiedruk eigenlijk op langere termijn? Kinderen hebben op jonge leeftijd al in de gaten dat ze aan allerlei verwachtingen moeten voldoen. Na het maken van de zoveelste toets krijgt een aantal kinderen het gevoel dat er iets aan hen mankeert. Soms is het zo erg dat onzekerheid uitmondt in faalangst. Het is niet voor niets dat driekwart van de middelbare scholieren last heeft van stressklachten zoals hoofdpijn, buikpijn en slapeloosheid als gevolg van de hoge prestatiedruk. 

 

Geduld

In sommige gevallen hebben kinderen baat bij extra psychologische hulp. Een etiket of label kan inzicht in gedrag verschaffen. In andere gevallen is het beter om je aan het individuele tempo van het kind aan te passen en niet andersom. Ouders hoeven niet meteen naar de psycholoog te rennen voor onderzoek als kinderen in groep vier de tafel van drie nog niet kennen of als ze achterstevoren op hun stoel in de klas zitten. Kinderen hebben in de eerste plaats het vertrouwen van ouders en leerkrachten nodig. Dan kunnen zij zich optimaal ontwikkelen. Dat is niet altijd makkelijk, maar juist in de worsteling ligt het ware leren. Het gaat niet om het doel, maar om de weg ernaar toe.

 

Marre Taal geeft workshops en trainingen aan ouders en pedagogisch medewerkers rondom opvoeden en communicatie via haar bedrijf Iristrainingen.

Boekentips

Word lid

In onze fijne online community verbind je met gelijkgestemden

Verder lezen

Meestgestelde vraag bij thuisonderwijs: Heeft je kind vrienden?

Meestgestelde vraag bij thuisonderwijs: Heeft je kind vrienden?

Het is een van de eerste vragen die je krijgt wanneer je thuisonderwijs geeft: 'Hebben jouw kinderen vrienden?' Ik kan je vertellen dat het mij ook enorm bezighield tijdens het maken van onze keuze. Sterker nog: ik heb er zelfs wakker van gelegen. En tot mijn schaamte...

Kinderrecht of plicht op onderwijs?

Kinderrecht of plicht op onderwijs?

Elk kind heeft recht op onderwijs. Dat staat in Artikel 28 van het Kinderrechtenverdrag. Basisonderwijs moet voor ieder kind gratis beschikbaar zijn. Daarnaast heb je ook de plicht om naar school te gaan, de leerplicht. Uiteraard was het recht om onderwijs te krijgen...

Leren als ontdekkingsreis of als verplichte afvinklijst?

Leren als ontdekkingsreis of als verplichte afvinklijst?

Leren doen we aan de lopende band. Groot en klein. Kinderen hebben een heleboel te leren. Ze zijn immers pas kortgeleden begonnen aan het leven. Wij weten al veel meer. In elk geval als het kennis en levenservaring betreft. Om kinderen het nodige bij te brengen, gaan...

Van ‘ik kan het niet’ naar groeimindset

Van ‘ik kan het niet’ naar groeimindset

Hoe komt het dat het ene kind zich graag vastbijt in iets nieuws en het andere kind nieuwe dingen leren vermijdt ('Ik kan het toch niet')? Veel is terug te leiden tot de vaste mindset. Wat is het? En hoe ga je van een vaste mindset naar een groeimindset? Als je een...

GRATIS EDITIE KIIND

Lees Kiind stiekem lekker gratis. Download editie OER! Je ontvangt meteen ook de nieuwsbrief vol inspiratie - waarvoor je je ieder moment kunt uitschrijven.

Het is gelukt, we gaan een mail naar je typen! (check ook je spamfolder)

0