‘Mam?’ -‘Ja?’ Kinderbedtijd. Ik zit op mijn bed een tijdschrift te lezen en mijn oudste zoon is nog even naast me gekropen.
‘Als Kika een oud omaatje is, woont ze dan nog bij ons?’
Ik leg mijn tijdschrift weg en kijk hem aan.
‘Ik denk het wel. Dan zit ze denk ik heel de dag in de schommelstoel, gooit ze pantoffels naar iedereen die ze ondeugend vindt.’
Het idee van mijn zus als oud omaatje zorgt ervoor dat Sven grinnikt. ‘Met zo’n wandelstok waarmee ze dan boos boven haar hoofd zwaait!’
We genieten samen nog even na van het idee en ondertussen horen we mijn zware zus moeizaam de trap op stommelen. Ze is aangekomen op de overloop en loopt naar de w.c. Ik weet dat ze daar, deze nacht, nog vijftig keer naar toe zal willen.
‘Momentje Sven, even een extra deken op haar bed gooien…’
Mijn zus slaapt, zoals zo veel mensen met autisme, het diepste onder een verzwaarde deken. Het helpt haar de dwangmatige onrust in haar lijf te bedwingen Ik kruip terug onder de dekens en luister samen met Sven naar haar, terwijl ze tegen zichzelf praat.
‘Vind je het gek Sven? Kika in huis?’ Ik heb mijn zoon nog nooit eerder gevraagd wat hij er van vindt. Mijn zus is er al zo lang, dat hij het zich niet anders kan herinneren. ‘Ik vind het heel vaak gek mam!’ Zijn antwoord verbaast me. Ze gaven vaak om beurten de fles aan Sven’s jongere broer en zusjes, zaten samen naar dezelfde kinderprogramma’s te kijken en ze ruziën al jaren in de ochtend om de eerste beurt onder de douche. Ben ik, omdat ik zelf opgegroeid ben met mijn bijzondere zus, er te makkelijk van uit gegaan dat mijn kinderen niet nadenken over haar?
‘Wat vind je raar dan? Dat ze in ons huis woont?’
‘Nee dat niet, maar wel hoe ze is, dat ze altijd in zichzelf praat… En nou ja, misschien ook wél dat ze hier woont. Ik ken niemand met zo’n tante als wij.’
Ik weet niet zo goed wat ik ervan moet vinden, maar omdat ik ook niemand ken met zo’n tante als hij, geef ik hem daarin maar gelijk. ‘Ze is wel gek hè?’ ‘Ja.’ ‘Maar ook lief?’ ‘Ook lief.’ Ik geef hem een kus op zijn bol en stuur hem naar zijn bed.
Misschien voelen mijn kinderen zich soms ongemakkelijk over mijn autistische zus
Terwijl Sven naar zijn kamer loopt, hoor ik hem nog snel naar haar roepen. ‘Hé Kika! Broodje poep!’ Om vervolgens heel hard weg te rennen voor mijn lachende zus, die hem het liefst eens flink aan zijn oren trekt. De reactie van mijn zus is al dertig jaar hetzelfde: verheugd verontwaardigd. Mijn broers en zussen riepen dit vroeger al naar Kika en nu roepen mijn kinderen hetzelfde. Ik kruip nog wat verder onder mijn dekens weg en mijmer nog wat na over Svens woorden. Ik bedenk opeens dat ik mijn zus vroeger ook raar vond en dat ik me soms ook wel voor haar schaamde. En al merk ik er in de praktijk niet zo veel van, misschien voelen mijn kinderen zich soms ook ongemakkelijk over Kika.
Misschien duurt het gewoon dertig jaar, voordat je niet meer nadenkt over de eigenaardigheden van iemand waar je van houdt. Niet meer nadenkt over het altijd-in-zichzelf-praten, omdat haar gepraat gaat lijken op de ruis van een nieuwszender, van een radio die altijd aanstaat. Niet meer ziet dat het eigenlijk vreemd is: een kind van zeven in het lijf van een veertiger. Omdat echte liefde, uiteindelijk, altijd zo sterk is dat de vorm van een ander er niet meer toe doet. Ik baal dat ik me ooit voor mijn zus heb geschaamd. Liefde verdraagt geen schaamte.
Even later hoor ik opnieuw vertrouwde voetstappen de trap op komen, ditmaal van mijn lief. Hij kleedt zich uit en stapt in ons bed. Terwijl ik mijn rug tegen zijn buik schuif en hij zijn knieën zachtjes in mijn knieholtes duwt, vraag ik hem of hij nog bij me zal zijn als ik een oud omaatje ben…. ‘Ook als mijn tietjes op mijn knietjes hangen?’ Hij schiet in de lach en beaamt dat hij dan nog steeds bij me zal blijven. ‘Oké, deal… Dan blijf ik nog bij je als je billen trillen op je kuiten,’ zeg ik terug. Hij geeft twee goedkeurende klopjes op mijn dijbeen en ik hoor in de slaapkamer van mijn zus, dat ze nog steeds tegen zichzelf praat. Ik bedenk dat tegen de tijd dat Kika als oud omaatje in een schommelstoel zit, ik zelf ook niet meer de jongste zal zijn.
Als zij tachtig is, dan ben ik inmiddels zeventig. Dan is er voor Sven nog een omaatje om van te houden. Met het ouder worden zal ik zelf misschien wel steeds gekker worden. Maar als het dertig jaar duurt om aan iemands eigenaardigheden te wennen, en je niet meer te schamen voor wat-maar-ook, zijn onze kinderen tegen die tijd zeker wel gewend aan Kika. Dan kunnen een of twee zotte ouders er ook nog wel bij.
Tirza van Schie vormt een huishouden met haar man, vier kinderen en haar tien jaar oudere, maar verstandelijk eeuwig zevenjarige zus. Ze publiceert versjes en blogjes op lentezoet.nl en heeft nu ook haar echte versjesboek in de winkels/onze webwinkel liggen!
