Column: Praten over de dood

door Robert Tannemaat
Robert Tannemaat

Sofie en ik zaten samen na de lunch aan tafel. Ze keek dromerig naar buiten: de ezel van de kinderboerderij aan de overkant is er al een tijdje niet meer, maar het blijft voor haar een interessant onderwerp. ‘Wat gebeurt er met je als je dood bent?’ vroeg ze.

Ik voelde me geraakt door haar vraag en proefde een haast heilige sfeer gemengd met frisse kleuterachtige rationele waaroms.

‘Je gaat dan weer terug naar waar je vandaan kwam voordat je hier kwam als baby.’ probeerde ik mijn beeld erbij zo eenvoudig mogelijk te vertellen. ‘Je bent dan nog steeds jezelf, maar hebt geen lichaam meer.’ Daar kon ze wel wat mee, maakte ik op uit haar blik. Niet verbaasd, niet bang, eerder nieuwsgierig.

‘En zie ik jou dan nog wel?’ vroeg ze. ‘Ja’, zei ik, ‘maar we kunnen elkaar niet meer aanraken zoals we dat nu kunnen. Je kunt dan misschien wel door een muur lopen, net zoals in het boek over Erik en zijn opa dat we laatst lazen.’ ‘Huh, dat is gek,’ zei ze een beetje schuddend.

We hadden laatst een boek uit de bibliotheek dat vertelde over de jongen Erik wiens opa was overleden. ’s Nachts kwam opa de jongen opzoeken en liep daarbij door de muren heen. De jongen was er enthousiast over dat opa nu een geest was, omdat hij een boek over geesten had. Opa zelf moest nog even wennen en kwam die week elke nacht bij de jongen op bezoek omdat hij dacht iets vergeten te zijn. Totdat hij besefte wat: hij had geen kans gehad afscheid te nemen van zijn kleinzoon.

Sofie ging verder: ‘Ik vind het niet leuk als je doodgaat’. ‘Nee, dat lijkt me ook niets’, zei ik, ‘Ik blijf graag nog heel lang hier bij jullie’. ‘Maar wat gebeurt er’, vroeg ze serieus, ‘als jullie allebei doodgaan?’ Mijn hart sloeg een slag over. Ik moest er niet aan denken en toch hadden we het er nu over.

‘Dan gaan jij en Simon bij Emile en Angela wonen’, zei ik (want dat hebben we zo geregeld met goede vrienden). ‘Echt waar?!’ riep Sofie enthousiast. ‘Echt waar?!’ ’Ja, echt waar. Als wij doodgaan, zorgen zij voor jullie.’ Ondanks het onderwerp glunderde Sofie bij het idee. ‘Ga ik dan echt bij hun thuis wonen, samen met Sam en Wieb?’

‘Ja, echt waar,’ herhaalde ik. Haar blik veranderde ineens van blij naar verdrietig: ‘Maar dan zal ik jullie wel heel erg missen.’

Geraakt door de openheid vertelde ik dat ik haar ook heel erg zou missen. De gedachte alleen al maakte mijn maag in de knoop en ik was blij met haar frisse nieuwsgierigheid, die mij hielp de gedachte eraan op een lichte manier te benaderen.

Het gesprek was klaar. Ze ging van tafel of om iets anders te doen. Blijkbaar tevreden gesteld.

Robert Tannemaat is naast vader en natuurliefhebber ook trainer en coach.

Word lid

In onze fijne online community verbind je met gelijkgestemden

Verder lezen

Wees een hangmatouder en geef je kind de ruimte

Wees een hangmatouder en geef je kind de ruimte

'Mam, wil je me even helpen? Ik kan er niet bij!', schreeuwt mijn zoon van tien ongeduldig. Hij kan niet bij de glazen op de bovenste plank van de kast. Snel schuif ik een glas naar voren, zodat mijn dorstige zoon er een kan pakken. Ondertussen heeft hij al een kruk...

Wichtelen, een lief gebaar op donkere dagen

Wichtelen, een lief gebaar op donkere dagen

Vind jij de winter, ondanks de feestdagen, een donkere en soms zelfs sombere tijd? In Scandinavische landen komt er in de winter een Wichtelmannetje op bezoek. Speciaal om een lichtpuntje te brengen in de donkere tijd. Lichtpuntjes in de vorm van wat liefdevolle...

Boekrecensie: Als ik een geheimpje was…

Boekrecensie: Als ik een geheimpje was…

“Als ik een geheimpje waszou iedereen me fluisteren.Lippen dicht tegen je oorbliezen zo de woorden door.Haastig, met een warme mond,honderd keer de wereld rond.”Deze dichtbundel vol prachtige gedichten over geheimen is het startpunt van een goed gesprek....

Liefde is belangrijker dan voeding

Liefde is belangrijker dan voeding

In de jaren vijftig van de vorige eeuw dachten mensen heel anders over de zorg voor baby’s en over liefde dan nu. Voeding en (fysieke!) warmte was het belangrijkste aan babyzorg. Liefdevolle aandacht als aanraken, knuffelen, vasthouden en troosten was overbodig. Het...

Column: Anders opvoeden dan mijn vader deed

Column: Anders opvoeden dan mijn vader deed

Ik loop met mijn vader door het glooiende Zuid-Limburgse landschap. Terwijl we de hellingen van de Sint Pietersberg opklimmen hebben we het over de baby die over zo'n vijf maanden geboren zal worden en die van mij een vader en van hem een opa gaat maken. Dat gesprek...

Goed onderwijs: een sterke school met een eigen cultuur

Mijn kinderen zitten net als de meeste kinderen op school. Daar hebben we bewust voor gekozen. Ik zou mijn kinderen niet de hele dag, week in, week uit, zelf bezig kunnen houden. Daarbij geloof ik dat we in de samenleving het participeren in een grotere groep...

LEES GRATIS HET INTERVIEW MET ALFIE KOHN

Het interview met de grondlegger van het onvoorwaardelijk opvoeden in je mailbox? Je ontvangt meteen ook de gezellige Kiindnieuwsbrief vol inspiratie.

Het is gelukt, we gaan een mail naar je typen! (check ook je spamfolder)

0