Een stuitbevalling? Liefst vaginaal

Ligt je kindje in stuit? En onderzoek je of een stuitbevalling ook vaginaal kan, in jouw situatie? Elke zwangerschap kent die spannende tijd: is het kindje al gedraaid, ligt het hoofdje netjes beneden en daalt het in? Bij ongeveer 1 op de 30 (3-4%) zwangerschappen heb je te maken met een stuitligging. Er zijn dan verschillende manieren waarop de baby in stuit kan liggen (zoals volkomen en onvolkomen stuit). Die verschillende manieren wegen mee in de keuze voor vaginale bevalling of keizersnede. Voorop staat: ook bij een stuitbevalling heeft vaginaal bevallen de voorkeur.

Bereid je ook voor met deze prachtboeken: Vrije geboorte, Positief over bevallen, Veilig bevallen

ERVARING MET VAGINALE STUITBEVALLING

Verloskundige Yvon Noordermeer: ‘Een stuitgeboorte is een liggingsvariatie op de normale geboorte. Een kind in een stuitligging kan meestal prima geboren worden, maar een stuitligging kent tegelijk ook (flink) meer complicaties.’ Daarom krijg je met een stuitligging per definitie een medische indicatie. In het ziekenhuis is alles voorhanden om in te spelen op complicaties.

Liever vaginaal bevallen dan per keizersnede

‘In Nederland zijn we in de onprettige situatie dat er steeds minder geboortezorgverleners écht ervaren zijn met vaginale stuitgeboorte, en de onkunde leidt tot relatief meer ingrepen en complicaties. Op een aantal plekken in Nederland proberen geboorteprofessionals dit te bestrijden door zich weer meer te bekwamen in de stuitgeboorte. Deze wens leidde tot een groot congres over stuitgeboorte ‘Teach the breech’ in 2016 waarin veel kennis en ervaring met voornamelijk verticale stuitgeboorte door internationale experts werd gedeeld. Ik was daar en word nog steeds blij van die dagen als ik eraan denk.

In een aantal ziekenhuizen wordt hier nu actief mee gewerkt. In andere werkt men nog veel met rugligging en daarbij noodzakelijke handgrepen door de zorgverlener. Dit leidt tot een minder autonome bevalling voor de moeder (en een minder autonome geboorte voor de baby).’

KEIZERSNEDE?

Er is vrij eenduidig onderzoek dat ons vertelt dat een geboorte vaginaal verstandiger is dan per keizersnede. De controverse die maakt dat de keizersnede zoveel wordt toegepast komt voort uit een oudere studie die erg inging op kindersterfte en morbiditeit terwijl op den duur bleek dat kinderen eigenlijk even goed of beter af waren en er voor de moeders nog meer winst was in het vermijden van de keizersnede. Vaginaal bevallen heeft in vrijwel alle gevallen de voorkeur mits de zorgverlener bekwaam is om die geboorte te begeleiden.

BEVOEGD EN BEKWAAM

Wanneer is een zorgverlener bekwaam om een stuitgeboorte te begeleiden? Yvon: ‘Dat ligt gecompliceerd. Een verloskundige is bevoegd om in geval van nood een stuitgeboorte te begeleiden (wanneer er ineens billen verschijnen bij een thuisgeboorte). Een gynaecoloog is ook bevoegd in geval van niet-nood. Een verloskundige wordt opgeleid om te kunnen handelen bij die nood-stuit op de opleiding en hopelijk ook nog met enige regelmaat daarna.

Bekwaam is een moeilijke term, waarover veel discussie tussen de beroepsgroepen is. Op dit moment is er discussie over de bekwaamheid van verloskundigen bij een stuitgeboorte, terwijl ze dat mogelijk bij uitstek wel zijn. Zo hebben verloskundigen vaak veel meer ervaring met geboorte op de kruk en op handen en knieën, mogelijk helpt dat ook die stuitgeboortes beter. Terwijl gynaecologen hierin niet bekwaam kunnen worden geacht door hun voorkeur voor rugligging. Dus wie is er dan het meest bekwaam die stuitgeboorte te begeleiden?’

ERVARING

Het is dus zaak om zoveel mogelijk kennis en ervaring over de vaginale stuitgeboorte op de goede plek te hebben. Bij gynaecologen, zodat zij meer geboortes kunnen begeleiden zonder keizersnede. En, zoals verloskundige Beatrijs Smulders betoogt, door verloskundigen zelf de mogelijkheid te geven om bevallingen in het ziekenhuis verder te begeleiden indien nodig. Op die manier kan een stuitgeboorte in ervaren handen blijven, met gebruik van alle faciliteiten die het ziekenhuis biedt, en hoeft een gynaecoloog alleen op te treden in geval van ernstige complicaties.

BRONNEN

De kennis van verloskundige Yvon Noordermeer en haar praktijk

Teach the Breech Conferentie

Vaginale stuitgeboorte heeft de voorkeur

Waarom keizersnede veel werd toegepast

Bereid je ook voor met deze prachtboeken:  Vrije geboorte, Positief over bevallen, Veilig bevallen.

Beeld: Christie Haalboom