Iedereen heeft een gender en een sekse. Die twee hebben mogelijk een overlap, maar dat hóeft niet. De live met Kiind-maker Nelleke over genderbewust (níet genderneutraal, maar daarover later meer) opvoeden begon met het uit de weg halen van misverstanden over de verschillende termen die je bovenkamer soms (of in ieder geval die van mij) laten tollen.

Gender, dat is hoe we ons gedragen en identificeren. Dat kán overeenkomen met je fysieke sekse; een jongen die zich ook jongen voelt en een meid die zich als meid identificeert. Ondertussen weten we dat er tussen het zwart-witte ‘man en vrouw’ een heel spectrum bevindt van mensen die zich een beetjezuseneenonsjemindervandat-voelen. Hoe geef je je kinderen de ruimte zichzelf te ontdekken, en wat kan je als ouder(s) doen om dat proces wat makkelijker te maken?

Gesprek met ‘haakjes’
Nelleke: ‘Over gender doen we veel (onbewuste) aannames. Zoals in onze cultuur, waar we uitgaan van een binaire indeling van man en vrouw. Een jongen ‘hoort’ zich op een bepaalde manier te gedragen, en meisjes houden van poppen en roze. Hartstikke beperkend voor ieder mens. Kinderen kunnen zich juist optimaal ontwikkelen als wij hen laten weten dat ze mooi en goed zijn en dat ze alle eigenschappen en interesses mogen onderzoeken. Wij kunnen dit voorleven, door zelf verwachtingspatronen rond gender los te laten en lekker onszelf te zijn.’ Daarom is de term ‘genderneutraal ook niet echt passend, alsof gender er niet toe doet. Dat is wél zo. Vandaar: genderbewust.

Het begint bij kritisch naar jezelf als ouder kijken, zéker als je bij jezelf wat weerstand bemerkt als je zoontje een tutu naar school aan wil, of je dochter haar haren wil afscheren. En tegelijkertijd, benadrukte Nelleke, moeten we er ook weer niet moeilijker over doen dan nodig. Laat kinderen gewoon hun ding doen, zorg voor een gevarieerd aanbod aan speelgoed en herken de ‘haakjes’ waarmee je een gesprekje kunt voeren. ‘Zegt je kind ‘Jongens horen geen lang haar te hebben’, dan kan je daar een vraag over stellen. ‘Waarom denk je dat? En wat zou er gebeuren als een jongen wel slang haar heeft, zoals * vul een naam in *?

Spelenderwijs ontdekken
Wees ook alert dat je niet dolletjes blij jezelf een genderbewuste pluim geeft als je dochter een gereedschapskist voor haar verjaardag vraagt; kinderen hebben feilloos door als hun ouder(s) gedrag goed of afkeuren. Een meid die van poppen houdt; daar is helemaal niks mis mee. Kortom: laat je kind zichzelf spelenderwijs ontdekken, zonder (gender)hokjes.

De hele live is hier terug te kijken.