Beeld: Jannie Engels

Hoe geef je je baby een gezonde darmflora? De Poepdokter vertelt

Al tijdens de zwangerschap kun je dingen doen om te zorgen dat je kind straks een zo optimaal mogelijke darmflora krijgt. Waarom is dat eigenlijk belangrijk en hoe zorg je daarvoor?

Een steriele baarmoeder?

De geboorte is een ongelofelijk belangrijk moment voor het microbioom van een nieuw mens. Maar niet het enige. Ook terwijl een baby nog in de buik zit, heeft de darmflora van de moeder waarschijnlijk al invloed op de toekomstige darmflora van de baby. Vroeger (en soms nog steeds) zagen we bacteriën vooral als ‘vies’ en ‘eng’. Je kunt er immers ziek van worden en zelfs aan doodgaan. Zulke smerige sujetten zouden zich vast niet ophouden in het heiligste der heiligdommen: het kon haast niet anders of de baarmoeder was steriel en bacterievrij. Toch zijn er aanwijzingen dat dit niet helemaal het geval is…

Hoewel nog niet de hele wetenschappelijke wereld overtuigd is, zijn er steeds meer aanwijzingen dat een zwangere vrouw naast een baarmoedermicrobioom ook een placenta-microbioom aanlegt, en dat er mogelijk zelfs een eigen flora ontstaat aan de binnenkant van het vruchtzakje (dus de plek waar de baby zelf groeit). Ook in de dierenwereld worden er al voor de geboorte microben doorgegeven van moeder op kind. Waarom zou dat bij een mens dan niet het geval zijn?

Het belang van bacteriën tijdens de zwangerschap

Die bacteriën in de baarmoeder en placenta zijn er niet voor niets. De samenstelling van die ‘placentaflora’ blijkt enorm te verschillen tussen vrouwen onderling, onder andere afhankelijk van hun leefstijl en woonplaats. Waarschijnlijk komt
dat omdat de moeder tijdens de zwangerschap alvast ‘samples’ neemt van de bacteriën in de omgeving. Doordat die omgevingsbacteriën in de placenta zitten kan het immuunsysteem van de baby alvast getraind worden; ziekteverwekkers krijgen na de geboorte dan minder kans om de baby ook echt ziek te maken. Ook het borstmicrobioom (waarover later veel meer) varieert enorm tussen vrouwen onderling afhankelijk van onder andere voeding, leefstijl en leefomgeving van de moeder.

Omgevingsbacteriën trainen het immuunsysteem van je baby

Het is belangrijk welke bacteriën er precies in de baarmoeder zitten. Sommige soorten (zoals te weten Gardnerella en Ureaplasma) geven een hoger risico op vroeggeboortes. Die soorten zijn van zichzelf niet eens per se ziekteverwekkend; er zijn ook genoeg vrouwen die een keurig gezonde zwangerschap hebben terwijl ze toch deze bacteriën bij zich dragen. Het zou zelfs kunnen dat niet de aanwezigheid van deze bacteriën het probleem is, maar de afwezigheid van andere bacteriën: bij vroeggeboortes wordt ook vaak een relatief laag aantal goede Lactobacillengemeten. Het zou dus kunnen dat (net als in de darmflora) de aanwezigheid van genoeg gunstige bacteriën de groei van ongunstige stammen kan voorkomen.

De aanwezigheid van genoeg gunstige bacteriën kan de groei van ongunstige stammen voorkomen

Bacteriën in de baarmoeder

De bacteriën in de baarmoeder, placenta en het vruchtwater spelen mogelijk ook een rol bij de ontwikkeling van de darmflora van de baby straks. Men denkt dat een gezonde baarmoederflora als het ware werkt als ‘primer’ voor de eerste grote kolonisatie tijdens de geboorte. Zeg maar de laag grondverf die zorgt dat de echte verf straks beter hecht. Een aanstaande moeder kan dus al tijdens de zwangerschap invloed uitoefenen op de gezondheid van de darmflora van haar baby straks.

Je eigen mondflora speelt waarschijnlijk een rol in de flora van je baarmoeder. Het is verstandig om goed voor je mondflora te zorgen; hierna lees je hoe je dat doet!

5 tips voor een gezond mondmicrobioom

• Eet weinig suiker en geraffineerde producten. Deze veranderen het milieu in je mond, waardoor minder vriendelijke bacteriën de kans krijgen om zich te vestigen en vermenigvuldigen.

• Eet niet de hele dag door. Hoe vaker je eet, hoe meer voedsel voor de bacteriën – helaas lijken vooral de ongezonde soorten daarvan te profiteren.

• Kijk eens kritisch naar je tandpasta. Het grootste effect van poetsen behaal je door de poets- (en flos-)bewegingen, niet door je tandpasta. Die laatste hoeft dan ook (meestal) helemaal niet antibacterieel te zijn; daarmee help je ook je goede bacteriën om zeep. Let ook op verborgen antibacteriële stoffen zoals SLS, triclosan en – jawel – fluoride. Kies dus liefst voor een natuurlijke tandpasta!

• Heb je regelmatig last van je tanden en tandvlees? Overweeg dan een speciale orale probiotica. Deze neem je via ‘swoosh & swallow’: los de probiotica op in wat water, laat dat even staan, en spoel daarmee je mond. Na het spoelen kun je de probiotica gewoon doorslikken zodat ze ook in je darmen nog effect hebben. Win-win!
• Zorg goed voor je darmflora. Want wat goed werkt voor je darmen werkt over het algemeen ook goed voor je mond.

Joepie! Nienke Gottenbos, de Poepdokter dus, vertelt dit en nog veel meer in haar gloedjenieuwe en zinnige boek, vol weetjes en handigs over een gezonde darmflora voor je kind. Dat begint dus al in je eigen buik tijdens de zwangerschap. Met haar olijke blik loodst Nienke je door alles wat je zou willen weten. Blader hier vast door het eerste hoofdstuk van De Poepdokter Junior. 

Of haal het hele boek in huis.

Nienke legt bij RTL Late Night uit waarom poep zo belangrijk is, en waarom je je baby in de eerste periode een basis meegeeft voor een gezonde darmflora voor de rest van zijn leven.

Verder lezen

Goed vies, het nieuwe gezond, Dr. Shetreat-Klein

De poepdokter, Gezond van mond tot kont

Goed vies is het nieuwe gezond

Zo werkt babyzindelijkheidscommunicatie

Wat poep zegt over de gezondheid