Een paar jaar geleden werd ik gebeld door Sylvia Nossent, verbonden aan het Nederlands Instituut voor Psychologen (NIP). Ik had hen een e-mail gestuurd waarin ik mijn zorgen uitte over de conceptrichtlijn huilbaby. Het was een fijn gesprek en dr. Nossent deelde een deel van mijn bezwaren.
In die richtlijn was het boek van Ria Blom ‘Regelmaat en inbakeren’, als leidraad gebruikt. Er kwam kritiek op, onder andere van de borstvoedingsorganisaties, van het NIP, van bezorgde ouders. Een van de punten van kritiek was dat de inzichten van Blom niet gebaseerd waren op onderzoek.
Daar werd een mouw aangepast door een aantal onderzoekers erbij te halen, die konden bewijzen dat inbakeren en de drie RRR-en – rust, reinheid, regelmaat – inderdaad het huilen doen verminderen.
De richtlijn werd echter geparkeerd. Ria Blom werd uit de commissie gehaald en vervangen door o.a. dr. Sylvia Nossent, die voorstander is van sensitief-responsief ouderschap.
Inmiddels is er een nieuwe richtlijn opgesteld. Het zou een verbetering moeten zijn ten opzichte van de oude, maar zoals lactatiekundige en schrijfster Marianne Vanderveen-Kolkena overtuigend aantoont op haar blog zijn er nog steeds enorm veel vragen en lacunes.
Wat hebben baby’s nodig om zich gezond te kunnen ontwikkelen?
Wat is nu eigenlijk het probleem? De richtlijn is van meet af aan uitgegaan van het verkeerde standpunt, namelijk: we moeten ouders een gereedschapskist geven om het probleem aan te pakken. Inbakeren, een duidelijke volgorde aanhouden en je baby gecontroleerd laten huilen. En het werkt: baby’s huilen minder en ouders krijgen het gevoel weer de controle over hun leven terug te krijgen.
Gunstig, zou je denken. Ware het niet dat het perspectief van de baby helemaal verloren is gegaan. Het uitgangspunt van de richtlijn excessief huilen had niet moeten zijn: ‘Hoe kunnen we ouders helpen het huilen te verminderen?’ maar: ‘Wat hebben baby’s biologisch en fysiologisch gezien nodig om zich gezond te kunnen ontwikkelen?’.
Inderdaad, slaap is daar ook een onderdeel van, maar zoals recente onderzoeken aantonen: een gestreste baby maakt na het uithuilen zelfs in zijn slaap nog dagenlang het stresshormoon cortisol aan. De ene slaap is kennelijk de andere niet.
In de richtlijn zijn wel sporen te herkennen van dat biologische uitgangspunt, zoals dragen of troosten, maar die lijken meer een soort gedachte achteraf. De drie RRR-en blijven de basis van de richtlijn.
De biologische norm, de blauwdruk die baby’s bij hun geboorte meekrijgen, is dat ze voldoende huid-op-huidcontact nodig hebben om te groeien. Dat ze de eerste maanden continu in aanwezigheid van anderen zijn. Dat samen slapen en de aanwezigheid en alertheid van de ouders direct invloed hebben op de neurologische ontwikkeling van een kind.
Die boodschap krijgen ouders nu niet. Er wordt gesuggereerd dat als een baby veel huilt er iets ‘mis’ is dat gerepareerd kan worden als ouders maar de richtlijn volgen. Een baby die huilt omdat afgeweken wordt van die biologische verwachting, die diep ingebed zit in het DNA en de psyche van een baby, dát wordt niet verteld.
Ouders die van nature al niet geneigd zijn om hun baby veel op te pakken, die bang zijn het te verwennen met aandacht, angstig worden van de enorme vraag om nabijheid van het kind, worden nu gesterkt in hun verkeerde overtuigingen. Ouders van baby’s die tekortkomen doordat ze méér nabijheid nodig hebben, wordt verteld hun kind ‘gecontroleerd’ te negeren.
Ik vraag me af hoe het mogelijk is dat in onze overlegcultuur, waar iedereen zijn zegje mag doen, de kritiek op de richtlijn excessief huilen blijvend genegeerd wordt. Ik vraag me af hoe het kan dat er niet beter is geluisterd naar de inbreng van o.a. het NIP? Ik vraag me af waarom de baby de prijs moet betalen van onze welvaartsmaatschappij, waarin alles te vinden is, maar waar we langzaam ons mens-zijn lijken te verliezen.
Een baby heeft zorg nodig, liefde. Een baby die extreem veel huilt is een slachtoffer, die al onze steun en hulp verdient. Die wikkel je niet in doeken met een kookwekker ernaast. Die geef je een paar warme armen.
*Noot van de redactie: wij hebben contact gehad met Sylvia Nossent en zij vindt dat dit stuk ten onrechte de suggestie wekt dat de richtlijn niet veranderd is ten opzichte van de oude. Zij tekent aan dat de kookwekker helemaal uit de richtlijn geschrapt is en dat babymassage en video-hometraining als erkende behandelingen zijn opgenomen.
Meer lezen?
Geschreven door Gabriëlle Jurriaans
