Kinderrecht of plicht op onderwijs?

door Chantala Blinker
mevrouw Boob

Elk kind heeft recht op onderwijs. Dat staat in Artikel 28 van het Kinderrechtenverdrag. Basisonderwijs moet voor ieder kind gratis beschikbaar zijn. Daarnaast heb je ook de plicht om naar school te gaan, de leerplicht. Uiteraard was het recht om onderwijs te krijgen er eerder dan de plicht om van dat onderwijs gebruik te maken. En het is precies die beweging die mij doet afvragen hoe dienend de leerplicht nog is. Waar schiet de plicht het doel van het recht voorbij?

Help! Ik heb een luxe-probleem

Er zijn landen waar zowel ouders als kinderen strijden voor het recht op onderwijs. In Nederland is de leerplicht rond 1900 aangenomen als wet – voor die tijd was het voor veel kinderen best gebruikelijk om nog geen onderwijs te volgen. Kinderen werkten in een fabriek of op het land en droegen hun verdiensten thuis af. Dat beeld is verdwenen in Nederland. Nu kijken we naar wat een kind nodig heeft, in plaats van kinderen in te zetten voor ons belang.

Ook zinnig leesvoer: het gedwongen onderwijs voorbij, free to learn, feel bad education.

Nu ik mijn gedachte overzie ben ik mij ervan bewust dat ik spreek vanuit een white privileged positie, ondanks mijn light skin. Het geluk dat mijn wieg in een welvaartsland stond, dat maakt dat ik mij nu durf af te vragen of de leerplicht ons nog wel dienend is. Of kan het ook zo zijn dat er ergens onderweg, ver nadat de strijd voor een bepaald recht gestreden is, een kanteling plaatsvindt die onze keuzevrijheid en groei indamt?

Wordt leerrecht via leerplicht een juk?

Is er nog ruimte voor authentieke inbreng van het individu en de mogelijkheid om verder te creëren op ongebaande paden? Hm.

Een soortgelijk voorbeeld is het recht op vaccinatie. In sommige landen zitten ze verlegen om vaccinaties terwijl onze kinderen recht hebben op rijksvaccinatie. Maar ook in dat proces zit een kanteling van het recht naar een verplichting. En ja, ook dat is een luxeprobleem te noemen, maar het is ook meer dan dat. Het indammen van onze keuzevrijheid tast onze autonomie en soms zelfs onze lichamelijke integriteit aan.

Leerplicht overschat?

Is de leerplicht dan overschat? Niet helemaal. Zonder leerplicht zou, ook in Nederland, niet elk kind dat recht heeft op onderwijs dit krijgen. Echter een late leerplicht startend voor het kind van zeven zou best een verademing bieden. Dat biedt een mogelijkheid om als ouders meer invloed te hebben op de invulling van de eerste levensjaren van je kind. Ook als je niet voor thuisonderwijs kiest.

De eerste zeven jaar optrekken met je kind, al levende leren, dat is een autonomie waar ik een blij hart van krijg. Kiezen welke weg het meest in verbinding staat met jouw wens van opvoeden en door het leven wandelen. Niet omdat het moet, maar omdat het mag. Het verschuiven van de leerplichtgrens naar zeven jaar en het recht op onderwijs op vijf laten staan. Dat lijkt mij wel wat.

Je meer verdiepen? Lees het gedwongen onderwijs voorbij, free to learn, feel bad education.

Recensie: Het gedwongen onderwijs voorbij

Plofklassen: het onderwijs als intensieve menshouderij

BewarenBewaren

Boekentips

Word lid

In onze fijne online community verbind je met gelijkgestemden

Verder lezen

Kleuters in de knel – dat moet beter!

Kleuters in de knel – dat moet beter!

Kleuters willen spelen. Elke ouder weet dat, en elke leerkracht ook. De monitor heeft voor het dossier onderwijs al meerdere verhalen gemaakt, waaronder over de prestatiedruk op kleuters. Daarvoor spraken zij verschillende kleuterjuffen die zich zorgen maken over de...

Column: Nooit naar school, of toch wel? 

Column: Nooit naar school, of toch wel? 

De heerlijke Instagram-plaatjes van #wildandfree kinderen die op dinsdagmorgen schelpen zoeken op het strand, het ene na het andere kunstproject afronden en zich ongehinderd door wie of wat dan ook urenlang bezig houden met hun eigen interesses, raken een gevoelige...

10 Tips voor 10 dagen thuisblijven

10 Tips voor 10 dagen thuisblijven

1. Vertrouw! Laat het los en heb vertrouwen; kinderen leren ontzettend veel van de wereld om zich heen. Een eventuele achterstand kan ingehaald worden. Echt. 2. Ontspan Niemand leert nieuwe dingen onder druk. Merk je dat er een periode van rust en vrij spelen nodig...

We staan al onder druk in deze Corona-tijd, mag het tempo omlaag?

We staan al onder druk in deze Corona-tijd, mag het tempo omlaag?

Dik drie weken geleden was het ineens zover: Nederland ging min of meer dicht. Heel veel volwassenen niet meer naar het werk, kinderen niet meer naar school, niemand meer op visite bij opa en oma, geen studenten meer in de collegezalen, geen concerten of dansfeestjes...

Dit zijn de mooiste ideeën voor het onderwijs van de toekomst

Dit zijn de mooiste ideeën voor het onderwijs van de toekomst

Er moet wat veranderen in het onderwijs, dát is wel duidelijk. Het systeem bestaat al een tijdje er is nogal veel veranderd in de wereld. We vroegen jullie om de mooiste ideeën voor het onderwijs van de toekomst. Wij hebben er al zin in! Hanneke: Ik zou het van...

Plofklassen: het onderwijs als intensieve menshouderij

Plofklassen: het onderwijs als intensieve menshouderij

Leerkracht Julia Steenwegen, basisschoolleerkracht, schrijft in een confronterend stuk in het NRC dat zij voor een klas staat van 33 kinderen. Dat is niet het gemiddelde van 23 leerlingen waar staatssecretaris Dekker het steeds over heeft. ‘Want, meneer Dekker’, zo...

0