Kinderrecht of plicht op onderwijs?

door Chantala Blinker

Elk kind heeft recht op onderwijs. Dat staat in Artikel 28 van het Kinderrechtenverdrag. Basisonderwijs moet voor ieder kind gratis beschikbaar zijn. Daarnaast heb je ook de plicht om naar school te gaan, de leerplicht. Uiteraard was het recht om onderwijs te krijgen er eerder dan de plicht om van dat onderwijs gebruik te maken. En het is precies die beweging die mij doet afvragen hoe dienend de leerplicht nog is. Waar schiet de plicht het doel van het recht voorbij?

Help! Ik heb een luxe-probleem

Er zijn landen waar zowel ouders als kinderen strijden voor het recht op onderwijs. In Nederland is de leerplicht rond 1900 aangenomen als wet – voor die tijd was het voor veel kinderen best gebruikelijk om nog geen onderwijs te volgen. Kinderen werkten in een fabriek of op het land en droegen hun verdiensten thuis af. Dat beeld is verdwenen in Nederland. Nu kijken we naar wat een kind nodig heeft, in plaats van kinderen in te zetten voor ons belang.

Ook zinnig leesvoer: het gedwongen onderwijs voorbij, free to learn, feel bad education.

Nu ik mijn gedachte overzie ben ik mij ervan bewust dat ik spreek vanuit een white privileged positie, ondanks mijn light skin. Het geluk dat mijn wieg in een welvaartsland stond, dat maakt dat ik mij nu durf af te vragen of de leerplicht ons nog wel dienend is. Of kan het ook zo zijn dat er ergens onderweg, ver nadat de strijd voor een bepaald recht gestreden is, een kanteling plaatsvindt die onze keuzevrijheid en groei indamt?

Wordt leerrecht via leerplicht een juk?

Is er nog ruimte voor authentieke inbreng van het individu en de mogelijkheid om verder te creëren op ongebaande paden? Hm.

Een soortgelijk voorbeeld is het recht op vaccinatie. In sommige landen zitten ze verlegen om vaccinaties terwijl onze kinderen recht hebben op rijksvaccinatie. Maar ook in dat proces zit een kanteling van het recht naar een verplichting. En ja, ook dat is een luxeprobleem te noemen, maar het is ook meer dan dat. Het indammen van onze keuzevrijheid tast onze autonomie en soms zelfs onze lichamelijke integriteit aan.

Leerplicht overschat?

Is de leerplicht dan overschat? Niet helemaal. Zonder leerplicht zou, ook in Nederland, niet elk kind dat recht heeft op onderwijs dit krijgen. Echter een late leerplicht startend voor het kind van zeven zou best een verademing bieden. Dat biedt een mogelijkheid om als ouders meer invloed te hebben op de invulling van de eerste levensjaren van je kind. Ook als je niet voor thuisonderwijs kiest.

De eerste zeven jaar optrekken met je kind, al levende leren, dat is een autonomie waar ik een blij hart van krijg. Kiezen welke weg het meest in verbinding staat met jouw wens van opvoeden en door het leven wandelen. Niet omdat het moet, maar omdat het mag. Het verschuiven van de leerplichtgrens naar zeven jaar en het recht op onderwijs op vijf laten staan. Dat lijkt mij wel wat.

Je meer verdiepen? Lees het gedwongen onderwijs voorbij, free to learn, feel bad education.

Recensie: Het gedwongen onderwijs voorbij

Plofklassen: het onderwijs als intensieve menshouderij

BewarenBewaren

Boekentips

Word lid

In onze fijne online community verbind je met gelijkgestemden

Verder lezen

Een school kiezen? Let op deze 6 criteria

Een school kiezen? Let op deze 6 criteria

Als je een school kiest (en als je wilt dat je kind een vrij mens blijft) is dat een grote beslissing. Behalve de onderwijsmethode, grootte en afstand zijn er nog andere aandachtspunten waar je op kunt letten. Dingen waar je misschien niet direct bij stilstaat wanneer...

Pesten is een groepsprobleem

Pesten is een groepsprobleem

‘Ze moeten de pesters harder aanpakken’. Pesten is een groot probleem en komt op de meeste scholen en BSO’s veelvuldig voor. Liv den Duyn ging voor Kiind Magazine naar een workshop Apemanagement en ik volgde de cursus Vreedzame BSO (afgeleid van Vreedzame school). Aan...

Recensie: Het gedwongen onderwijs voorbij

Recensie: Het gedwongen onderwijs voorbij

Confronterend, inspirerend en pijnlijk herkenbaar. Het lezen van Peter Hartkamps boek ‘Het gedwongen onderwijs voorbij’ is de vinger op de zere plek. Om te kunnen begrijpen waarom Hartkamp spreekt over gedwongen onderwijs, hoe het tot stand kwam en in stand gehouden...

Van bewegen leer je meer

Van bewegen leer je meer

Jaren geleden liep ik stage in het speciaal onderwijs. De kleuterjuf aldaar vertelde dat zij de kinderen de eerste weken van het schooljaar zitles gaf. Wat betekende dat de kinderen moesten leren om stil in de kring te kunnen zitten. Veel vierjarigen bleken dat (nog)...

We staan al onder druk in deze Corona-tijd, mag het tempo omlaag?

We staan al onder druk in deze Corona-tijd, mag het tempo omlaag?

Dik drie weken geleden was het ineens zover: Nederland ging min of meer dicht. Heel veel volwassenen niet meer naar het werk, kinderen niet meer naar school, niemand meer op visite bij opa en oma, geen studenten meer in de collegezalen, geen concerten of dansfeestjes...

LEES GRATIS HET INTERVIEW MET ALFIE KOHN

Het interview met de grondlegger van het onvoorwaardelijk opvoeden in je mailbox? Je ontvangt meteen ook de Kiindnieuwsbrief vol inspiratie (uitschrijven mag).

Het is gelukt, we gaan een mail naar je typen! (check ook je spamfolder)

0