We spreken Sjoukje en Esther, die theater maken van tekeningen als theaterduo: De Koppoters. Wat maakt hun theater zo bijzonder?

Echt interactief

De kinderen maken eerst zelf een tekening. Die verwerken we in de voorstelling. Het gaat om de ervaring dat iets wat je zelf gemaakt hebt tot leven komt. We lopen met de tekeningen op de catwalk. Er komen geluiden uit. En we integreren elementen uit de tekeningen direct improviserend in ons spel. We weten natuurlijk inmiddels dat er altijd wel vormen terugkeren: kinderen tekenen vaak regenbogen, hartjes, dieren.

We hebben in de basis een vaste structuur en onderweg komt er veel improvisatie bij. De kinderen hebben een grote betrokkenheid, doordat het eigen werk in de voorstelling terugkomt. We horen dan ook vaak al gauw de titel van de voorstelling: ‘Die is van mij!’ Kinderen roepen dat enthousiast wanneer ze hun eigen werk tot leven zien komen.

Doordat het hún tekeningen zijn, is de voorstelling ook van hun. Het maakt hen ook vrij om te reageren op de voorstelling. Ze vertellen ons iets over de tekeningen en geven elkaar complimenten over elkaars tekening. Er ontstaat een gezamenlijkheid. We worden ook wel ter plekke gecorrigeerd: ‘Dat is geen dino! Dat is een hond!’

De arbeid van krassen en tekenen, die handeling, dáár begon het mee

Trots gezichtje

Het werken met kindertekeningen is zelf ontstaan vanuit improvisatie. We wilden vooral een fysieke voorstelling maken, en op een dag kwamen we een kind tegen met een schuldbewust gezicht dat zichzelf had onder gekladderd. De arbeid van krassen en tekenen, die handeling, daar begon het mee. Het gezicht van dat kind glunderde óók van trots.

Dat gevoel van trots, daar wilden we de kinderen de zaal mee uit zien gaan. Zo ontstond een voorstelling waarin het tekenwerk van kinderen de hoofdrol krijgt. Ze krijgen hun eigen tekening aan het eind ook weer terug.

Schat aan creativiteit

We zijn nog steeds niet uitgekeken op de fantasie die verborgen zit in kindertekeningen. Er schuilt een kwaliteit in kindertekeningen die je verliest als je opgroeit. In de loop van de jaren ontwikkel je er als mens kaders bij, waar jonge kinderen nog vrij van zijn. Als volwassene zou je nooit meer een tekening kunnen maken zoals een kind dat doet. We willen graag een element in de voorstelling ‘dat kan alleen een kind bedenken’ wat wij zelf niet kunnen maken. Kinderen zitten vol met creativiteit. We slaan bewust niet aan het analyseren. Het gaat om inspiratie en om spel. Ruimte bieden aan wat kinderen hebben gemaakt. De tekeningen zijn de leidraad.

Als volwassene teken je nooit meer zoals een kind

Betekenis

Elke tekening zegt iets over dat kind op dat moment. Zo gaven we voorstellingen op verschillende AZC’s. We ontdekten dat de kinderen daar opvallend veel huizen tekenen. Ze verwoorden het nog niet, maar het thema speelt natuurlijk in hun leven en laat zich via de tekening zien. We gaan er niet verklarend of therapeutisch mee om. We laten ons verrassen door wat kinderen tekenen en werken ermee. Het biedt ons wel een connectie met de kinderen vanaf de eerste seconde.

Universele taal

Ons theater is taalloos, dus heel toegankelijk en geschikt voor kinderen met elke taalachtergrond. Zo kon het dat we in Japan een reeks voorstellingen hebben gespeeld.We merkten dat we via hun tekeningen konden praten. Iedereen snapt tekenen. Die kinderen in AZC’s reageerden op dezelfde manier als andere kinderen. Dit soort ervaringen zijn ook een hoogtepunt voor ons! Ons werk brengt ons op zulke mooie plekken.

Ons theater is taalloos en dus voor elk kind

Geen afgeronde verhalen

We hebben zelf ook veel theater gezien van anderen. Er wordt fantastisch veel moois gemaakt. We zien dat er vaak een afgerond verhaal in zit, terwijl wij denken dat kinderen al vaak goed in staat zijn om abstracte verhalen te begrijpen. Wij bieden dan ook een zekere logica in de voorstelling, maar geen hapklare verhalen. We vullen niet alles in. Zo spelen we een sprookje met een prinses en een kikker, maar we geven puur een aanzet en maken het niet af. Dat doen we zo omdat we uitgaan van universele codes. Over verdriet en liefde bijvoorbeeld. Een kind zal dat herkennen.

Maar het kan net zo goed met iets totaal nieuws. Met een ‘geluidenscène’ die wij spelen, zetten we een nieuwe code neer. Het is een spel dat de kinderen even moeten leren snappen. We doen die nieuwe dingen langzamer, en geven dan meer herhaling, zodat ze het integreren. We gebruiken het verbeeldingsvermogen van de kinderen om samen een nieuwe ervaring te creëren.

Spelen op school

Wij kunnen overal spelen: in theaters voor ouders en hun kinderen maar ook op scholen. Het fijne van theater op school is, dat de kinderen elkaar al kennen en zich vrij voelen om te reageren. De ouders genieten ook echt van de voorstelling.

Waarom we heel graag op scholen spelen, is omdat we vaak horen dat er in het algemeen weinig tijd is voor kunstvakken. Wij kunnen dat niet oplossen, maar we bieden met onze voorstelling een kant-en-klare kunstbeleving. Daarom doen ouders onze voorstelling graag cadeau aan een leerkracht of school: meer kunst in de klas! Leerkrachten ontvangen vooraf een lesbrief, compleet met tips wat ze kunnen doen met de tekenvibes die na afloop loskomen. Want de kinderen kunnen na afloop wel eens los willen gaan met tekenen!

Theater op school als cadeau

Meer weten

Vraag wat de mogelijkheden zijn aan De Koppoters zelf. Of lees wat Jolanda van Wild en Boho vertelt. Zij zat met haar kinderen in het publiek bij een voorstelling:

Het was super leuk! Onze kinderen hebben zo hard gelachen! Helemaal het moment dat “blauw” of “groen” hun tekening van de lijn geplukt hadden en de tekening gingen uitbeelden. Soms heel duidelijk en letterlijk, soms super abstract en gek!

Blauw en groen (twee potloodjes) waren heerlijk maf en kinderlijk, ook naar elkaar toe. Jantje lacht jantje huilt. Hilarisch voor de kinderen en herkenbaar voor alle ouders. Er is niets leukers dan je kinderen zo te zien lachen en springen van de pret! 

Dochter Miley (8 jaar): ‘Ik vond het zo leuk dat we allemaal heel hard moesten lachen toen ze alle tekeningen lieten zien. Zo knap dat ze met onze tekeningen een verhaal vertelden en uit gingen beelden! Het tekeningen geluidjes liedje was heel leuk en ook het muziekje uit het poppetje was heel grappig! Ik ben op de foto met groen en blauw geweest, dat vond ik ook heel leuk!’

Aan het einde werden alle kleine kunstenaars op het podium uitgenodigd om hun tekening op te komen halen. En natuurlijk om op de foto te gaan met de twee mooie potloodjes! Ik had twee stralende kinderen in de camper zitten onderweg naar huis. Een betere afsluiting van het Kiindweekend hadden we ons niet kunnen wensen! 

De bewegende klas – hoe leren kinderen?

Hoera voor kinderen met een sterke wil

DOWNLOAD GRATIS

Je ontvangt meteen onze zinnige nieuwsbrief (waarvoor je je uiteraard op ieder moment kunt uitschrijven)

Het is gelukt, je hebt mail! (check ook je spamfolder)

0