Leven met de seizoenen

door Christel Rengers

Tijd is een abstract en ongrijpbaar gegeven voor kinderen. Begrippen als ‘straks’, ‘morgen’ of ‘volgende maand’ zijn lastig te bevatten. Wanneer je nu precies jarig bent is nog moeilijker te overzien. Een jaar is voor kinderen daarom ontzettend lang. Maar dankzij het klimaat waarin wij leven kunnen we het jaar heel gemakkelijk opdelen in wat kleinere, behapbare stukken; de vier seizoenen. Wanneer je tussendoor de bekende feesten viert, wordt het jaar nog verder opgedeeld. Het volgen van de seizoenen geeft niet alleen houvast; het maakt ook de natuurlijke processen duidelijk. Wat gebeurt er precies in de lente? Wat is sneeuw en hoe ontstaat het?

Seizoenen en feesten

Het benoemen van de seizoenen en feesten is voor kinderen vaak niet genoeg. Het wordt veel duidelijker als het niet alleen buiten, maar ook binnen zichtbaar is. En nog meer als ze het kunnen ervaren. Dit kun je op verschillende manieren aanpakken. De meest bekende is het maken van een seizoenstafel. Zo haal je buiten meer naar binnen. Het is helemaal leuk als je een combinatie maakt tussen spulletjes om naar te kijken en om te voelen en mee te spelen. De seizoenstafel krijgt zo extra aantrekkingskracht en je kind raakt er meer bij betrokken. In elk huis is wel een plaats te vinden. Je kunt kiezen voor een tafel, vensterbank, plank in de kast of een seizoenskastje.

Activiteiten

Doe activiteiten die te maken hebben met het seizoen. Denk hierbij aan knutselen met schelpen of zand in de zomer, kastanjes, eikels en blaadjes in de herfst, vetbollen en sneeuwpoppen in de winter, werken in de moestuin, tuinkers zaaien en eieren verven in de lente. Maak hierbij onderscheid tussen de seizoenen ervaren en ermee aan de slag gaan. De knutselwerkjes kun je gebruiken om de seizoenstafel aan te kleden, wat het nog persoonlijker maakt.

Ervaar de seizoenen

Sommige activiteiten maken bepaalde processen duidelijker. Denk hierbij aan het zaaien van tuinkers. Het is een goede manier om stil te staan bij het seizoen en er mee bezig te zijn. Maar het ervaren van de seizoenen en de natuur is eigenlijk nog veel belangrijker. Kinderen raken zo meer betrokken bij de natuur, ze zijn buiten en leren veel meer dan je zo op het eerste gezicht zou denken. Neem nu sneeuw: als je daar zelf mee speelt leer je dat het koud is, dat het soms plakt en soms niet, dat het smelt en verandert in water, dat je er iets van kunt maken, dat je het zelfs kunt samenpersen tot iets stevigs, dat het uit elkaar spat als je het tegen het raam gooit, dat je handen er erg koud van worden, dat het kraakt onder je schoenen en dat het glinstert in de zon. Dat zijn ontzettend veel ervaringen die kinderen spelenderwijs opdoen. Speel en verwonder met je kinderen.


Het volgen van de seizoenen geeft niet alleen houvast; het maakt ook de natuurlijke processen duidelijk

Boeken lezen

Het betrekken van kinderen bij de seizoenen en feesten kun je nog verder uitbreiden door er samen boeken over te lezen. Er zijn heel veel voorlees- en prentenboeken over de seizoenen en feesten. Het is zeker de moeite waard om lid te worden van de bibliotheek. Je hebt dan nog meer keuze uit verschillende boeken. Er zijn ook prachtige prentenboeken waarin alle seizoenen aan bod komen. Deze zijn erg leuk om neer te zetten op de seizoenstafel en samen in te kijken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het boek “Het jaar rond” van Elsa Beskow.

Pictogrammen

Een andere manier om het begrip tijd duidelijk te maken is door te werken met pictogrammen. Je kunt voor verschillende activiteiten pictogrammen maken. Zo kun je een week opdelen in kleine stukjes, maar ook een maand en een jaar. Je kunt het zo specifiek maken als je zelf wilt. Het is nog leuker als kinderen zelf de pictogrammen op mogen plakken. Betrek er bijvoorbeeld bij welke maand het is, welk seizoen of wat voor weer het is. Het stilstaan bij het weer maakt ook veel duidelijk over het seizoen.

Kalender

Voor oudere kinderen geeft een maandkalender ook veel grip op de tijd. Hierop geef je samen terugkerende activiteiten, verjaardagen en feestdagen aan. Ze kunnen vooruit kijken wat er komt en aftellen naar bijzondere dagen. Het maakt het verstrijken van tijd zichtbaarder. Het bijhouden van de maanstanden is erg leerzaam en interessant voor wat oudere kinderen. Dit is vooral leuk in de winter omdat het dan vroeg donker is en je de maan goed kunt zien.

Volg de natuur

Houd bij het vieren of zichtbaar maken van de seizoenen rekening met het feit dat de natuur doet wat zij wil. Zo kun je de kalender wel heel precies willen volgen, maar als de herfst wat vroeg is of de sneeuw wat laat, dan is het voor kinderen duidelijker als je hierin meebeweegt. Je kunt wel boeken lezen over de sneeuw, maar als die er buiten nog niet ligt dan is het nog steeds ongrijpbaar. De seizoenen en de natuur zijn gemakkelijker te begrijpen als de ervaring voorop staat.

De seizoenen op Kiind Magazine:

Raamkristallen

Wintervogels

Vogeldrinkschaal

Nestelmandje

Paasmobile

Herfstslinger

Boekentips

Word lid

In onze fijne online community verbind je met gelijkgestemden

Verder lezen

Lente: een lesje van de natuur

Lente: een lesje van de natuur

Veel scholen halen elk seizoen een stukje natuur het klaslokaal in. Bloemenkransen, eikelslingers, wintertaferelen en zelfs kuikentjes heb ik gezien. De natuur is heel leerzaam! Nog leerzamer dan de natuur naar binnen halen, is middenin het groen op ontdekkingstocht...

Insectenhotel: herbergier in je eigen tuin

Insectenhotel: herbergier in je eigen tuin

Misschien heb je wel een vogelhuisje in de tuin of op het balkon. Het is nuttig om ook een insectenhotel te bouwen, waar bijen, hommels, sluipwespen (een vliegensoort) en lieveheersbeestjes kunnen overwinteren en de ruimte gebruiken als geboortehuis. Deze dieren zijn...

Herfst: Een lesje van de natuur

Herfst: Een lesje van de natuur

De natuur is leerzaam! Veel scholen halen elk seizoen de natuur het klaslokaal in. Bloemenkransen, eikelslingers, wintertaferelen en zelfs kuikentjes heb ik gezien. Nog leerzamer dan de natuur naar binnen halen, is midden in het groen op ontdekkingstocht gaan. Je...

Weekendtips van Liv: Zogenaamd afvallen

Weekendtips van Liv: Zogenaamd afvallen

Hatsjee, het nieuwe jaar is begonnen. En ik weet dat veel mensen in het nieuwe jaar goede voornemens hebben. Een van de meest gehoorde is toch wel afvallen. En laat ik nu net wat dingen gevonden hebben die daar precies bij passen. Keihard bewegen De stoere...

Van bakfiets tot tandem: Alles over fietsen

Van bakfiets tot tandem: Alles over fietsen

De voordelen van de fiets ten opzichte van de auto als vervoermiddel zijn overtuigend. Je bent in beweging, ervaart minder stress, bespaart geld, het is beter voor het milieu en de kans op een dodelijk ongeval is aanzienlijk kleiner (bron: CBS). Voor de ontwikkeling...

Column: Vrijwilligerswerk in Laos

Column: Vrijwilligerswerk in Laos

Een jaar vrijwilligerswerk in Laos. Met drie jonge kinderen! Afscheid nemen op school, van de oppas, van de mamafiets met degelijke zitjes, de supermarkt op de hoek, en ja, afscheid nemen van mijn stabiele inkomen. Wat beweegt mij alle zekerheden van ons Hollandse...

LEES GRATIS HET INTERVIEW MET ALFIE KOHN

Het interview met de grondlegger van het onvoorwaardelijk opvoeden in je mailbox? Je ontvangt meteen ook de Kiindnieuwsbrief vol inspiratie (uitschrijven mag).

Het is gelukt, we gaan een mail naar je typen! (check ook je spamfolder)

0