Er wonen zo’n 2,5 miljoen kinderen onder de 12 jaar in Nederland. Deze kinderen hebben naar schatting 200.000.000 euro per jaar te besteden. De invloed die deze kinderen hebben op de gezinsportemonnee wordt geschat op twee miljard euro1.
Kinderen zijn dus big business; een doelgroep die je als marketeer niet links kunt laten liggen. Dat kinderen massaal bestookt worden met subtiele en minder subtiele ‘koop-mij!’-uitingen, staat als een paal boven water. Maar welke invloed heeft dit en hoe ga je daar als ouder mee om?
Marketing
Marketing is het beïnvloeden van ons idee over wat we nodig hebben. Er wordt een maatschappelijke standaard gecreëerd en deze standaard bepaalt waar we behoefte aan hebben. Dat is ook het venijn. Op het moment dat je denkt ‘ik heb X of Y nódig’, dan denk je dat dat iets is dat van binnen komt, een unieke persoonlijke wens. En waarom zou je jezelf iets ontzeggen wanneer dat niet hoeft? Of misschien wil je jezelf wel belonen met iets nieuws?
Denk bijvoorbeeld aan de mobiele telefoon. Dertig jaar geleden kon iedereen nog zonder. Wil je nu nog maatschappelijk mee kunnen doen, dan heb je er echt een nodig.
Het grappige is dat de meeste mensen van mening zijn dat ze slimmer zijn dan reclame. Dat ze iets kopen omdat ze het zélf leuk of handig vinden. Dat kan kloppen, maar waarom zijn ze dat leuk of handig gaan vinden? De grondslag hiervan ligt bijna altijd in invloed vanuit de marketingwereld.
Marketing is het beïnvloeden van ons idee over wat we nodig hebben
Marketing en kinderen
Het ‘meedoen’ is voor kinderen erg belangrijk. Wanneer het kindje naast Jantje een broodtrommel heeft met een tekenfilmheld, dan wil Jantje die ook. Veel diepgaander dan dat is het niet. Wanneer marketeers zo massaal volwassen mensen kunnen beïnvloeden, dan is de kindergeest een makkelijke prooi. Kinderen worden dan ook om verschillende redenen als belangrijke doelgroep gezien:
Kinderen kunnen vanaf twee a drie jaar een logo herkennen en er vertrouwd mee raken. Bedrijven kunnen zo kinderen aan zich binden. Dat is precies wat ze willen: een klant van de wieg tot het graf. En dat werkt geweldig goed. Neem nu het bekende babyverzorgingsproduct in de gele verpakking. Een heleboel mensen voelen zich erg prettig bij die geur. Krijgen zij zelf kinderen dan is dat product het eerste waar ze aan denken omdat het merk al ingeprent is.
Marketeers slaan tegenwoordig de ouders over en richten zich direct op het kind. Dit komt door ‘Pester Power’. Dit betekent dat een kind net zo lang om iets blijft vragen tot de ouder het koopt. Dat werkt veel effectiever dan via reclame ouders overhalen een product te kopen.
Maak je kind weerbaar
Laat je kind zo lang mogelijk met zo min mogelijk marketinguitingen in aanraking komen. Op deze manier krijgt een kind de kans om zonder commerciële invloed van buitenaf te ontdekken wat zijn behoeftes zijn en wat hij aantrekkelijk vindt. Een kind wordt zo minder beïnvloedbaar.
De televisie is een van de grootste marketinginstrumenten. Niet alleen de reclame die erop is, maar ook de programma’s zelf. Het is helemaal niet zo’n gek idee om gewoon de TV de deur uit te doen. Ook het vermijden van bekende tekenfilmfiguren op speelgoed en in boeken scheelt een stuk. Denk ook aan (gratis) magazines die gericht zijn op kinderen.
Alle marketinguitingen weren blijft onmogelijk. Door je kind te betrekken bij het doen van aankopen, leer je ze stukje bij beetje hoe bewuste keuzes tot stand komen. We hebben een aantal voorbeelden op een rij gezet om te laten zien hoe je dat kunt doen.
- Neem je kind mee als je boodschappen doet en zeg hardop waarom je een bepaald product kiest. Je kiest bijvoorbeeld een knol (in de winter) omdat het wintergroente is, je kiest biologische appels omdat er geen gif op zit.
- Geef in een winkel niet toe aan de wens van je kind voor dat pak met het ‘leuke plaatje’. Hiermee geef je het voorbeeld dat het prima is om iets te kopen omdat er een cartoonfiguur op staat.
- Ga met je kind het gesprek aan in de winkel. Vraag welk toetje je kind zou kiezen. Grote kans dat het er een is met een ‘leuk plaatje’. Op de vraag waarom ze die kiezen zal waarschijnlijk het antwoord volgen: die is lekker. Wijs dan een ander toetje aan dat ze ook lekker vinden. Dan komt de aap vaak uit de mouw: “Maar op die staat geen piraat”. Stel dan bijvoorbeeld voor om thuis een mooi plaatje van een piraat te zoeken.
- Oudere kinderen kun je laten uitrekenen hoeveel er in een verpakking zit ten opzichte van wat het kost. Ze zullen vanzelf zien dat je dan erg veel betaalt voor zo’n plaatje.
- Versier thuis ‘saaie’ verpakkingen met een tekening of met stickers. Dat is veel leuker en creatiever!
- Vertel ook waarom er een plaatje zit op een shirt of een pak vla. Dat de mensen die dat maken hopen dat ze daarmee meer geld verdienen.
- Koop een maand (of langer) helemaal niets (buiten de boodschappen) en betrek je kind hierbij. Je zult zien dat je drang om iets te kopen vaak na een paar dagen of weken wegebt. Ook leerzaam voor jezelf.
- Doe niet mee met spaaracties, maar verzin een alternatief (zie ons artikel over supermarkten vol spaaracties).
Kinderen en marketing op Kiind Magazine:
Etiketten lezen
Opgroeien met media
_______________________
1 Keijsers, A.J.M. Kindermarketing: een vak apart. Basis Online (2008).
