Meneer Sonnevelt is meester Henk geworden

door Gastauteur

Als meneer Sonnevelt, de leerkracht van de vijfde klas, “Spring!” zei, dan antwoordden wij, bij wijze van spreken, in koor “Hoe hoog?”. Tegenwoordig liggen de verhoudingen in een klaslokaal van de basisschool gelukkig heel anders. Meneer Sonnevelt is meester Henk geworden en als hij zegt: “Spring!” dan antwoorden de kinderen: “Waarom?”


Verzin iets! Wees creatief!

Wij waren op school automatisch onderdeel van de groep. Je sprong, want als je het niet deed en anderen sprongen ook niet dan werd het een puinhoop. Geen zin om mee te doen met tikkertje? Niet zeuren, gewoon meedoen. Meneer Sonnevelt was de baas en je deed wat hij zei. En meneer Sonnevelt behandelde alle kinderen gelijk, geen uitzonderingen.
In de huidige samenleving hebben we niets aan mensen die “hoe hoog?” vragen, wanneer een leidinggevende “spring!” zegt. Wij verwachten van mensen dat zij kritisch nadenken, zelf met ideeën en oplossingen komen of inzien dat ze beter om de hindernis heen kunnen lopen dan er overheen te springen. Leidinggevenden zijn tenslotte net mensen en maken fouten.
In een klaslokaal op de basisschool zie je de samenleving in het klein terug. Als je geen zin hebt om mee te doen met tikkertje, ga je daar maar op dat bankje zitten. Ja, pak je boek maar even uit de klas. Ieder kind wordt gezien als een individu, met eigen individuele rechten, waar meester Henk allemaal rekening mee moet houden. Van een gelijke behandeling is geen sprake. Ieder kind is een uitzondering.
Ondanks, of misschien dankzij, meneer Sonnevelt ben ik een redelijk zelfstandig en kritisch mens geworden. En van sommige mensen die als kind een meester Henk hebben gehad, vraag ik me dat wel eens af. Een deel van het personeel op een kinderdagverblijf bijvoorbeeld, laat de schoonmaak- en opruimklussen steevast liggen voor collega’s. Het was zulk mooi weer dat ze naar de speeltuin zijn geweest of ze dachten dat de bedden al verschoond waren of ze hebben er echt geen tijd voor gehad.
Deze collega´s verwachten dat de anderen rekening houden met hun bijzondere omstandigheden. Omstandigheden waar zij tenslotte niets aan kunnen doen. Het is niet “hoe hoog?” of “waarom?” maar “snappen jullie dan niet dat ik heus wel wil springen, maar niet kan omdat ik de verkeerde schoenen aan heb, de hindernis te hoog is, ik gister mijn enkel heb verzwikt en mijn teennagel is ingegroeid?”.
Dit heeft niets te maken met een kritische, zelfstandige houding. Doe die schoenen uit, probeer het gewoon, misschien ís het helemaal niet zo hoog, loop er omheen: verzin iets! Wees creatief!
Meneer Sonnevelt accepteerde niet dat we niet sprongen. Alleen als je in een rolstoel zat, had je een goede reden om niet mee te doen. Dus moesten we zelf zorgen dat we het probleem van het niet kunnen of willen springen oplosten. Want gesprongen werd er.
Het is goed dat kinderen zeggen “Waarom?”, wanneer meneer Sonnevelt de opdracht “Spring!” geeft, als de hele klas op de top van de Euromast staat. Maar wanneer de klas een wandeling door de polders maakt en de enige manier om verder te kunnen een sprong over een slootje is, heeft die vraag geen zin.
Een kritische en zelfstandige houding betekent ook dat je weet wanneer je iets gewoon moet doen en wanneer je “waarom?” moet vragen. Als je voet zeer doet, pak je de hand van je vriendje die je zo naar de overkant helpt.
Dan pas heeft meneer Sonnevelt tijd om dat kind in die rolstoel naar de overkant te helpen. En als meneer Sonnevelt een goede leerkracht is – en dat was hij – dan geven de kinderen hem op deze manier als groep de ruimte om in iedere situatie díe kinderen te helpen die het op dat moment het hardst nodig hebben.
Anne Nicolai is schrijver. Haar interesse ligt bij kinderen: hoe ontwikkelen ze zich, hoe leren ze, wat is de rol van erfelijkheid en omgeving, wat kunnen (professionele) opvoeders in de praktijk met wetenschappelijke inzichten? anne-nicolai.blogspot.nl

Boekentips

Word lid

In onze fijne online community verbind je met gelijkgestemden

Verder lezen

Column: Wie was Anne Frank?

Column: Wie was Anne Frank?

Mijn kinderen kijken graag naar Klokhuis. Als het op een keer in een aflevering over Anne Frank gaat, zie ik dat mijn jongste dochter van 6 heel erg geboeid zit te luisteren. Ze komt er half in en heeft niet alles gezien. Maar nadat de aflevering afgelopen is heeft ze...

Kinderen als radiografisch bestuurbare auto’s

Kinderen als radiografisch bestuurbare auto’s

In de wachtkamer van de artsenpraktijk rinkelt de telefoon aan een stuk door. De arts-assistent neemt steeds de telefoon op en reageert. ‘Psychologisch onderzoek voor uw zoon?’, ‘IQ-test voor uw dochter?’ ‘Doorverwijzing voor een...

Kinderrecht of plicht op onderwijs?

Kinderrecht of plicht op onderwijs?

Elk kind heeft recht op onderwijs. Dat staat in Artikel 28 van het Kinderrechtenverdrag. Basisonderwijs moet voor ieder kind gratis beschikbaar zijn. Daarnaast heb je ook de plicht om naar school te gaan, de leerplicht. Uiteraard was het recht om onderwijs te krijgen...

Column: Yoga op school

Column: Yoga op school

Zodra ik mijn roze bedrijfsbakfiets bij het hek van de school parkeer rennen de eerste kinderen al op me af. 'Ben jij de yogajuf?' 'Doe niet zo onbeleefd, je moet u zeggen joh!' 'Mag ik helpen met die matjes?' En daar gaan ze, ieder met drie matjes in hun armen. De...

Van bewegen leer je meer

Van bewegen leer je meer

Jaren geleden liep ik stage in het speciaal onderwijs. De kleuterjuf aldaar vertelde dat zij de kinderen de eerste weken van het schooljaar zitles gaf. Wat betekende dat de kinderen moesten leren om stil in de kring te kunnen zitten. Veel vierjarigen bleken dat (nog)...

0