Er is een enorm aanbod aan kinderboeken, kindertheatervoorstellingen en kindertelevisie. Dat lijkt een rijkdom, maar is dit wel allemaal leuk vermaak? Of bestaat dit aanbod vooral uit moraliserend en belerend geneuzel? Sandii Zachte mag van Kiind Magazine een keer ongenuanceerd zeuren.
Goed kindervertier is ondeugend en spreekt de fantasie aan
Als het maar educatief is
Volgens de online versie van Van Dale: “amu·se·ment het; o -en ontspanning, vermaak”.
Amusement voor kinderen zoals boeken, televisie en theater maak je om kinderen een plezierige ervaring te geven, om ze te laten lachen en ontspannen. Niet om ze te onderwijzen. Als je omschrijvingen van bekende kinderprogramma’s of daarvan afgeleide theatervoorstellingen bekijkt vliegt zinsneden als ‘een goed educatief programma’ en ‘echt leerzaam’ je om de oren.
Kleine kinderen leren door te ervaren en na te bootsen en hoeven geen televisie te kijken of woordjesboeken te lezen om zich op het gebied van taal of natuur bij te spijkeren. Het lijkt tegenwoordig alsof het pas goed is als het educatief is. Alsof vermaak en vertier vieze woorden zijn die vermeden dienen te worden.
Kinderen leren over dieren door ermee in aanraking te komen, niet door er een programma over te kijken. Ze ontwikkelen hun taal door met anderen te praten en te luisteren naar mooie verhalen. Educatieve programma’s of boeken reiken vooral losse termen aan. Omgaan met anderen leren kinderen door… om te gaan met anderen. Waarom zou media en boeken educatief moeten zijn? Kinderen hoeven niet de hele dag geschoold te worden. Leren doen kinderen in hun spel. Vermaak mag gewoon vermaken.
Stomme televisie
Zodra er veel kleur op de televisie verschijnt zal je kind ongetwijfeld geboeid kijken. Dat wil overigens niet zeggen dat het programma daarom ook interessant is. Waarschijnlijk weet je kind na het zien van een oh-zo-waardevol educatief programma straks hoe een cirkel er uit ziet, of kent het een ingewikkelde term, maar was het programma verder niet erg boeiend.
Stomme boeken
Er zijn prachtige kinderboeken, maar, ik moet het even kwijt: er worden ook een heleboel stomme boeken gemaakt. Vaak te koop bij de prijsstunters. Liefdeloze, snel in elkaar gedraaide boeken met lelijke tekeningen en leerzame teksten. Woordjesboeken die niets toevoegen en enkel termen uitbeelden. Ik vraag me af hoe je zo’n boek dient te gebruiken; is dit bedoeld voor kinderen die net zijn gaan lezen? Of is het de bedoeling dat ik geestdodend de woorden ga opdreunen? Daarnaast zijn er ook veel slecht vertaalde boeken te koop in de goedkope winkels en boeken die geluid maken. Boeken die geluid maken worden niet gelezen.
Stom theater
Goed theater sleept je mee in een mooi verhaal, vergezeld door prachtige liedjes en een prikkelend decor. Dat is wat anders dan hysterische springende poppen met lelijke liedjes en slappe aftreksels van op zichzelf al stomme televisieprogramma’s. Hoe groter het kabaal op het podium, hoe meer de kijkers afhaken en zelf herrie gaan maken.
Oprecht vermaak
Er bestaat mooi entertainment. Goed kindervertier is ondeugend, spreekt de fantasie aan, is origineel en ontspannend. Er worden prachtige boeken gemaakt die kinderen meenemen in mooie avonturen en daarbij de fantasie prikkelen. Of de verhalen spreken juist aan omdat ze alledaags, herkenbaar en grappig zijn. Fantastische prenten zorgen er voor dat kinderen het verhaal ingezogen worden en verhalenbundels zonder tekeningen geven de mogelijkheid om karakters in je hoofd zelf in te kleuren.
Prachtige theatervoorstellingen trekken de aandacht naar zich toe door het klein te houden. Kinderen raken niet overprikkeld door een simpel decor en er wordt wat aan de fantasie overgelaten.
Goede kindertelevisieprogramma’s hebben tot doel de kinderen te vermaken met echte humor en hoeven helemaal niet per se veel kleur of een ingewikkeld decor te hebben.
Voor alles geldt: als het maar met zorg gemaakt is. En dan bedoel ik niet op basis van ingewikkelde onderzoeken over hoe je kinderen het beste kunt bereiken, maar gemaakt met plezier.
Voorbeelden van mooi entertainment
Theater: Ageeth de Haan
Televisie: Buurman en Buurman, Pingu, La Linea, Olivia, Knofje
Boeken: De meeste boeken die te koop zijn in de betere boekenzaak, met een mooi verhaal, zonder geluidjes. Bijvoorbeeld de boeken van uitgeverijen Querido, De Vier Windstreken, Gottmer, Lemniscaat en Christofoor.
Kinderfilmpjes online:
The Snowman
Toon Tellegen
Minuscule
De Zandtovenaar
En de filmpjes van Boekjesvoorlezen
