In de vorige delen heb je kunnen lezen hoe de afleiding van een gevoel van doorlopende urgentie en je eigen gepieker ervoor kan zorgen dat je niet echt aanwezig bent in het Hier en Nu. Op deze manier gaat veel moois ongemerkt aan je voorbij.
Dit is deel 3: Negativiteit
Heftige emoties, en dan vooral de negatieve, zijn ook ontzettend ‘goed’ in je weghouden uit het Hier en Nu. Zoals de emotie angst. Boeddhisten geloven dat het lijden dat je vreest, het grootste lijden is. Maar die vrees is niet reëel. Veel dingen waar je bang voor bent en waar je je druk om maakt gebeuren niet werkelijk in het Hier en Nu en gaan ook helemaal niet gebeuren in de toekomst. Ons verleden speelt hierbij een grote rol. Als je zelf gepest bent, ben je eerder bang dat je kind gepest wordt. En wanneer je als kind bijvoorbeeld een ernstig ongeluk hebt gezien, of meemaakte dat je moeder steeds panisch werd als je richting de stoeprand rende, zal je eerder geneigd zijn angst te voelen als je kind zelf moet leren oversteken.
Ook woede die je verwoestend voelt razen, wanneer je kind iets doet wat je niet wilt, heeft vaak zijn wortels in je eigen opvoeding en jeugd. Verschillende ouders worden daarom boos om verschillende dingen. Mijn man vindt het bijvoorbeeld vreselijk als de kinderen uit onvoorzichtigheid iets beschadigen terwijl ik werkelijk niets voel als iets per ongeluk beschadigd raakt en het wegwuif met: ‘Ach, het zijn maar spullen en dus vervangbaar.’ En met ‘Zo zijn kinderen.’ Ik weet toevallig dat zuinig zijn op je spullen zeer hoog in het vaandel stond in zijn ouderlijk huis. Onze aannames over wat ‘erg’ is en hoe je kind zich hoort te gedragen zijn op dit vlak dus compleet verschillend.
Gezegde: Het lijden dat je vreest, is het grootste lijden
Wanneer je boos wordt, ben je dus niet alleen in de greep van je woede maar ook van de gebeurtenissen en aannames uit het verleden die de boosheid veroorzaken. Wees in het Hier en Nu. Hoe erg is het werkelijk wat je kind doet? Ik wil niet zeggen dat je alles maar moet toestaan, maar voor opvoeden en bijsturen is ziedende woede geen vereiste. Integendeel. Wanneer je in beslag wordt genomen door een emotie wordt je denkvermogen geblokkeerd en dat staat adequaat reageren juist in de weg.
Wat kun je hier praktisch mee?
Krijg grip op heftige emoties als angst of boosheid door rustig een aantal keer diep adem te halen door je buik. Accepteer en verwelkom de emotie als een bezoeker en observeer hem, met het doel het gevoel weer te laten vertrekken voor je handelt. Laat je er niet door in beslag nemen zodat je niets meer bent dan een speelbal van je emoties en er geen oplossing meer kan komen.
Vraag jezelf bij angst af hoe groot de kans is dat hetgeen waar je bang voor bent ook daadwerkelijk gebeurt. Hoe reëel is het dat je je er zo druk om maakt? Is je angstbeeld het waard om het moment te laten verpesten?
Bedenk vervolgens hoe erg het is als je angst bewaarheid wordt. Is het te overleven? Wat zou je doen als het daadwerkelijk gebeurt? Lukt het je dan om je erna weer veilig te voelen? Zeg tegen jezelf: Ook hieraan komt een einde.
Realiseer je dat jouw angst voor iets in de toekomst niets tegen kan houden. Het zorgt er alleen voor dat jij je Hier en Nu rot voelt en niet geniet van het leven dat zich in het Hier en Nu afspeelt.
Wees je er bewust van dat angstig zijn en gevaar inzien twee verschillende dingen zijn. Je irreële angst kun je overbrengen op je kinderen, en dat geeft hen niet het vertrouwen dat ze zichzelf kunnen redden. Laat dit je motivatie zijn.
Wanneer je jezelf bij woede hebt gekalmeerd door rustig door je buik te ademen, realiseer je dan dat je je laat meeslepen door een diepgewortelde aanname en dat je boosheid wellicht wat overtrokken is en de situatie niet ten goede komt.
Vraag je af hoe erg het nu werkelijk is wat je kind heeft gedaan. Als je nog steeds van mening bent dat je het niet kunt accepteren, bedenk dan rationeel een manier waarop je dit kunt overbrengen op je kind. Zorg dat je kind jouw kant van het verhaal begrijpt, in plaats van dat je kind bepaald gedrag uit angst gaat vermijden of het voor je gaat verbergen.
Vergeet vooral niet geduld te hebben met jezelf. Het is niet makkelijk jezelf tot orde te roepen als je wordt gegijzeld door je eigen emoties. Wees vooral niet boos op jezelf als je toch uit je slof bent geschoten maar neem je voor om het de volgende keer weer anders aan te pakken. Bedenk je dat negatieve emoties de werkelijkheid lelijk vertekenen en dat het zaak is dat je de dingen snel weer helder ziet. Angsten zijn vaak irreëel en als iets je kwaad maakt zijn de gevolgen vaak beter te overzien als je weer kalm wordt. Vergeet nooit dat je ook in het omgaan met je emoties je een voorbeeld bent voor je kind.
Het leren loslaten van drang naar controle en de acceptatie van wat is zal je steeds meer innerlijke rust geven. Innerlijke rust geeft je vervolgens de ruimte in het Hier en Nu om te ervaren wat geluk is.
Nadine Barroso is columnist en moeder van twee zoontjes. Ze hoopt andere ouders te inspireren met haar openhartige schrijven over haar persoonlijke groei als mens en moeder.
