Aan de ene kant tillen veel mensen niet zo zwaar aan gezonde voeding en vinden de huidige ‘eet gezond’-campagnes overdreven, aan de andere kant liegen de cijfers (onderzoek 2004) er niet om: Het aantal jongens dat op 9-jarige leeftijd te dik is, is toegenomen van 9,0 naar 16,1 procent. Dit is een toename van tachtig procent! Bij 15-jarige meisjes is het aantal dat te dik is verdubbeld van 10,0 naar 20,1 procent. De cijfers voor obesitas laten een minstens zo sterke groei te zien. Zo had in 1997 nog 1,2 procent van de vierjarige jongens obesitas, in 2002-2004 was dat al 3,8 procent. Bij 13-jarige meisjes is het percentage gestegen van 0,6 naar 2,7.
Bovendien is er nog een probleem: diabetes type 2. Deze aandoening die vroeger bekend stond als een echte ouderdomsziekte is, komt nu voor bij 12000 kinderen. Dit aantal stijgt met drie procent per jaar. De enorme stijging komt vooral vanwege obesitas bij kinderen.
Naast diabetes en obesitas kunnen kinderen van een slecht voedingspatroon last krijgen van hart- en vaatziekten, neurologisch klachten krijgen en problemen bij de ontwikkeling van spieren en botten.
Normaal doen
In een artikel over te zware kinderen, las ik het volgende prachtige citaat:
“Dat (3 kilo verliezen bij overgewicht van een kind – red.) is niet eens zo moeilijk. Gezonder eten, meer bewegen. Mensen zeggen dan: ‘Je mag een kind zo een dieet niet aandoen.’ Maar dat ís geen dieet. Dat is normaal doen.” – Stefan Kleintjes.
Wat is dan precies normaal doen? Een kind van een tot drie jaar heeft ongeveer 1000 calorieen per dag nodig, een kind van vier tot acht jaar 1400. Het spreekt voor zich dat twee a drie chocoladerepen (455 calorieen per stuk) per dag geen volwaardige en volledige voeding is. Het is niet zozeer zaak om te letten op hoeveel je eet, maar vooral op wát je eet.
Een glas limonade bevat verder geen nuttige voedingsstoffen
Even calorieën tellen
Kinderen tot 3 jaar hebben ongeveer 150 gram fruit, drie boterhammen, 75 gram groente, 75 gram koolhydraten zoals aardappels, rijst, pasta en peulvruchten, 3 deciliter melkproducten, 10 gram kaas, 60 gram vlees(vervangers), vis of ei, 30 gram boter en olie en 7,5 deciliter vocht (inclusief melk) nodig volgens het voedingscentrum. Andere bronnen – die ik betrouwbaarder acht – raden meer groente, eiwitten en vet, en minder boterhammen aan. Zinvolle voedingsstoffen, dát hebben ze nodig.
Aangeraden wordt om dit te verdelen over zes eetmomenten, wat in de praktijk neerkomt op drie maaltijden en drie tussendoortjes. Een broodmaaltijd, een fruitmaaltijd en een avondmaaltijd kunnen dus aangevuld worden met drie tussendoortjes die de overige aanbevolen hoeveelheid inhouden.
Voorbeeld: Als je peuter ‘s ochtends twee sneetjes brood met daarop kaas, ‘s middags nog een boterham met een gekookt ei en een stuk fruit en ‘s avonds aardappelpuree (met melk en boter), een klein stukje vlees en een opscheplepel groente krijgt, heb je het volgende nog over voor de andere drie eetmomenten: een half stuk fruit, 200 mililiter melkproduct, 10 gram vetten en 6,5 deciliter vocht. Wanneer je je kind tussendoor een half stuk fruit, wat rauwkost, een bakje yoghurt en verder water geeft ben je dus goed bezig.
Uiteraard is het niet nodig om deze aantallen heel strikt aan te houden, maar het voorbeeld is bedoeld om aan te geven dat kinderen al snel teveel eten op een dag. Meer suikers en vetten heeft een kind niet nodig. Een glas limonade bevat al gauw over de 50 calorieen per glas en bevat verder geen nuttige voedingsstoffen. Zo’n glas is dus geheel overbodig. Tel daarnaast een lekker koekje en je kind krijgt al meer calorieen binnen dan nodig.
Een kind van vier tot acht jaar heeft ongeveer 150 gram fruit, 125 gram groente, 120 gram brood (3 sneetjes), 125 gram koolhydraten uit aardappels, pasta, rijst en peulvruchten, 400 mililiter melkproducten, 10 gram kaas, 70 gram vlees(vervangers), vis en ei, 30 gram boter en een liter vocht (inclusief melk) nodig.
In deze leeftijd krijgen kinderen nog vaker zoetigheden aangeboden. Dit is allemaal overbodig en wordt genuttigd bovenop de dagelijks aanbevolen hoeveelheid. Natuurlijk moet eens iets lekkers kunnen, maar bedenk wel dat dit extra’s zijn en kunnen leiden tot overgewicht. Een volkoren koekje met stukjes fruit wordt vaak gezien als alternatief, maar het is een gezonde tegenhanger van zoete witmeelkoekjes.
Kijk naar je kind: kan het een extra boterham gebruiken? Prima! Pin je niet teveel op gemiddelden vast. Maar eens in de zoveel tijd eens kijken naar wat gemiddeld is, is misschien wel raadzaam.
Eet niet alleen gezond om overgewicht te voorkomen, maar vooral omdat je er een gezond lijf van houdt. Iemand die gezond eet en genoeg beweegt voelt zich fitter. Iemand die zich fit voelt beweegt meer en wordt gemiddeld ouder!
