Na weken, máánden ploeteren, regen en liefde heb ik in plaats van een weelderig bloeiende moestuin eerder een grote bak met aarde. Tijd voor plan B. Veel onkruid is eetbaar en belangrijker: het woekert zo lekker. Daarom is een moestuin met onkruid zeer geschikt voor de luie tuinder zoals ik.
Uiteraard kan ik het onkruid ook in het wild plukken, maar langs wegen en in parken is dit vaak vervuild door auto’s of honden. Vandaar dat ik een nieuw begrip introduceer: de onkruidmoestuin. Hoe zo’n volstrekt verzonnen verhaal er in de praktijk uit zal komen te zien, weet niemand. Denk bij een onkruidmoestuin in ieder geval niet aan rechte paden opkomend groen. Op het eerste gezicht lijkt het waarschijnlijk een grote chaos in de tuin. En op het tweede ook.
Hoe zo’n volstrekt verzonnen verhaal er in de praktijk uit zal komen te zien, weet niemand
Het Grote Onkruidmoestuinplan
1) Heb onkruid
2) Indien aan 1) niet voldaan kan worden, zoek onkruid en plant het in de tuin.
3) Lees de rest van dit artikel. Het is handig om te weten hoe de verschillende soorten onkruid zich voortplanten of uitbreiden omdat daar van afhangt in hoeverre je de plant in toom moet houden.
Onkruidmaaltijd
Vele soorten onkruid, vele toepassingen. Ik beperk me tot de veelvoorkomende onkruidsoorten.
Paardebloemen, dovenetelbloemen en madeliefjes zijn heerlijke bloemen in een salade en staan fleurig in de rijst. Lees dit artikel voor meer recepten met bloemen.
Madeliefje
In plaats van sla kun je paardebloembladeren, jonge melkdistelbladeren en (vogel)muur gebruiken. Kleine veldkers is lekker in de sla en heeft een nootachtige smaak.
Dovenetelbladeren kun je net als (vogel)muur, kaasjeskruid, melganzenvoet, brandnetel en zevenblad koken als zijnde spinazie of verwerken in een hartige taart.
Paardebloem
Muur
Zevenblad
Van dovenetelbladeren, brandnetel en zevenblad kun je ook soep trekken.
Van zilverschoon kun je de wortels rauw eten, maar je kunt ze ook koken of roosteren. Het is erg zetmeelrijk en na het drogen kun je er gemakkelijk verteerbaar brood van bakken.
De stengels van zevenblad kunnen samen met rabarber tot moes gekookt worden. Snijd beiden in kleine stukjes en kook dit een kwartier in weinig water. De stengels smaken gemberachtig, maar minder zuur.
Stamppot kun je maken met weegbreebladeren, jonge berkenbladeren, kleine veldkers of brandneteltoppen.
Paardebloemwortel dient gedroogd en gemalen als surrogaatkoffie. Limonade maak je van vlierbloesem. En thee trek je van munt.
Munt
Deze website helpt je om het juiste onkruid te herkennen.
Soorten onkruid
Onkruid is een betrekkelijk begrip: het betekent niet meer dan ongeplande planten. In principe kan dat ook de steeds terugkerende hortensia van de vorige bewoner van je huis zijn. Wij houden als onkruid aan: de planten die overal en ongevraagd groeien.
Wortelonkruid heeft zo’n stevig wortelstelsel dat het moeilijk te verwijderen is en andere planten weg kan drukken. In de onkruidmoestuin zijn dit perfecte planten om in vaste moestuinbakken te planten. Denk hierbij aan paardebloemen, zilverschoon, kaasjeskruid, grote brandnetel, vlier(bloesem), munt en zevenblad.
Zaadonkruid zoals kleine brandnetel, melkdistel, (vogel)muur, kleine veldkers en melganzenvoet produceert zoveel zaad dat ze zich gemakkelijk verspreiden. Het groeit in een jaar van zaadje tot plant en laat daarna zoveel zaad achter dat er een jaar later weer veel van terug komt. Deze planten kun je net zo goed in de volle grond zetten, omdat ze zich onder andere via de wind verspreiden. Het zijn allemaal sterke planten, je merkt vanzelf welke plant het van de andere wint.
De exoot is een plantensoort dat niet in de natuurlijke omgeving voor hoort te komen, maar uit een geheel ander klimaat komt. Met de ‘invasieve soort’ (jawel, van ‘invasie’) dient voorzichtig omgesprongen te worden omdat het de diversiteit aan planten en diersoorten in de omgeving drastisch kan veranderen.
Jaarkalender
Om het Grote Onkruidplan nog een beetje gestructureerd over te laten komen presenteer ik hierbij de oogstkalender voor de hiervoor genoemde planten.
Winter
Kleine veldkers
Dovenetel
Vogelmuur
Lente
Dovenetel
Kaasjeskruid
Paardebloem
Munt
Brandnetel
Vogelmuur
Zevenblad
Zomer
Munt
Brandnetel
Dovenetel
Zevenblad
Zilverschoon
Melganzenvoet
Vlier
Vogelmuur
Melkdistel
Herfst
Melkdistel
Brandnetel
Dovenetel
Vogelmuur
“Onkruid is het verzet van de natuur tegen het bewind van de tuinlieden.”
Oskar Kokoschka – Tsjechisch schilder, graficus en schrijver
Meer weten?
Onkruid in je tuin gevonden? Gebruik de onkruidzoekmachine.
