Hoe zorg je goed voor een kind? Door goed voor de ouders te zorgen. Dit is in een notendop de aanpak van War Child’s programma BeThere. Een kind dat gevlucht is, uit een oorlogssituatie komt en in een opvangcentrum verblijft, heeft steun nodig. Om te herstellen van alles wat gebeurd is. Om te dealen met de nieuwe situatie, en om weerbaar te worden voor wat nog komt.

Ouders die uit dezelfde situatie komen, hebben dit alles ook op hun schouders, plus de verantwoordelijkheid om voor hun kinderen te zorgen. Met verschillende programma’s biedt War Child hierbij ondersteuning. Een beproefd programma is BeThere, waar Kiind recent al enthousiast over is geraakt.

Ruimte voor je kind

In de programma’s van War Child ligt de focus op de ouders, met als doel om meer ruimte voor de kinderen te creëren. Een kind wil immers kunnen leunen op de ouders. Help je de ouders om voor zichzelf te zorgen, dan zijn zij op hun beurt meer beschikbaar voor hun kind. Een effectieve methode, zo laat onderzoek zien en bewijst ook de praktijk.

Ontdek meer over de aanpak van War Child

We spreken Endry, Lead Nederlandse programma’s bij War Child, die vertelt over de methode in Nederland. Want juist gezinnen die gevlucht zijn uit een conflictsituatie hebben ondersteuning nodig om mentaal weer verder te kunnen. Eenmaal in Nederland hebben ouders hun handen vol aan de procedures die hen hier wachten, maar ligt ook de taak van ouderschap op hun schouders. Ouderschap over kinderen die extra steun nodig hebben, door alles wat zij in hun jonge leven al hebben meegemaakt.

Endry: ‘War Child biedt daarom verschillende programma’s. De behoefte bij de opvanglocaties ligt vooral op versterking van de mentale gezondheid. We begeleiden medewerkers, zodat zij gerichter kunnen handelen als zij tekenen zien dat het met een kind minder goed gaat. Medewerkers geven we tools om met ouders in gesprek kunnen om hen te helpen.’

Daarnaast heeft War Child nog een programma over het waarborgen van de veiligheid voor kinderen op de opvanglocaties, EASE, een programma voor jonge adolescenten dat gericht is op veerkracht opbouwen. Want ondanks dat kinderen hier veilig zijn en naar school kunnen, merken we dat een aantal toch klachten ontwikkelen. Kinderen die angst of somberheid laten zien, of dealen met stress en spanning kunnen in dit programma hun gevoelens leren herkennen en ermee om leren gaan.

Innerlijke kalmte

Wat we als ouders zullen herkennen, is hoe uitdagend het is om kalm en betrouwbaar voor je kind aanwezig te zijn, wanneer je zelf stress voelt. Als je getriggerd bent, veel aan je hoofd hebt, noem maar op. Maar je kind heeft jou elke dag nodig.

‘Ze kunnen vaak niet de ouder zijn die ze willen zijn’

Endry legt uit: ‘BeThere is gericht op ouders. Dit is toegankelijk en geschikt voor iedereen. Het uitgangspunt is dat de ouders die nu hier zijn veel hebben meegemaakt in land van herkomst, op de vlucht waren van oorlog en geweld, en ook nu hier met zoveel zoals de asielprocedure moeten dealen. Er komt veel op hun schouders terecht, en de opvoeding komt daar nog bovenop. Ze kunnen vaak niet de ouder zijn die ze willen zijn. Zij dragen, net als hun kinderen, de oorlog in zich en voelen zich daarbij verantwoordelijk voor het proces plus de zorg voor de kinderen. Het is zoveel!’

War Child moedigt ouders aan om mee te doen in het groepsprogramma BeThere. Het geeft ouders de kans hun verhaal te vertellen zonder dat het in een dossier komt, zonder dat het de procedure beïnvloedt; puur voor hun eigen welzijn en herstel. ‘De setting is informeel, de begeleiders spreken Arabisch en hebben bovendien vaak ervaringsdeskundigheid,’ geeft Endry aan.

Zijn ouders eenmaal over de drempel heen, dan blijken ze vaak enorm open te zijn. ’Het delen is bevrijdend. Mensen in de groep kennen elkaar vaak wel omdat ze op dezelfde opvanglocatie verblijven. Maar ze hebben meestal nog niet eerder zulke gesprekken met elkaar gevoerd. De ruimte om dat te doen ontbreekt vaak in hun situatie.’

In de groep leren ouders daarnaast verschillende technieken om te kalmeren en te ontspannen, en wordt er uitgewisseld over de opvoeding:

• ademhalingstechnieken
• grounding exercise
• peaceful walking (mindful)
• visualisatie

Ouders reflecteren prachtig na afloop:

‘Ik begon mezelf eraan te herinneren om meer tijd aan mijn zoon te besteden en beter naar hem te luisteren. Ik reflecteer nu op mezelf, denk aan de sessies en kalmeer mezelf als ik druk met hem bezig ben.’

‘Ik leerde om mezelf te verplaatsen in mijn kinderen, en dit hielp me hen beter te begrijpen.’

‘De peaceful walking oefeningen hielp me om plezier te hebben en me kalmer te voelen. Als ik boos word, haal ik diep adem en word rustig.’

‘BeThere hielp me om mezelf voorop te stellen, en ik was daardoor in staat een belangrijk besluit in mijn leven te nemen.’

Rol van vaders

‘Vaders blijven vaak op de achtergrond,’ merkt Endry op. ‘Je ziet dat het spannender is voor hen om mee te doen. Daar wordt in het programma ook aandacht aan besteed: hoe wezenlijk je rol als vader is, juist ook bij jonge kinderen. We delen met ouders de informatie dat wetenschap aantoont dat kinderen beter leren denken en praten, ze meer zelfvertrouwen hebben en het beter doen op school als hun vader actief betrokken is.’

Vader en kinderen uit Libanon – Fotografie War Child.

Dit nieuws kan iets positiefs teweeg brengen. Juist met de wetenschappelijke kennis over de ontwikkeling van het kinderbrein voelen vaders zich gesterkt en gemotiveerd om hun rol te pakken. Vaak nemen moeders het voortouw in de opvoeding, vaders nemen aan dat – zeker bij jonge kinderen – hun rol en invloed beperkt is. Zo ontstaat een patroon dat ook wij, ouders zonder vluchtgeschiedenis, kunnen herkennen. Vaders die de stap zetten om in de groep deel te nemen, ervaren hoe essentieel hun aanwezigheid voor hun kinderen is.

Zo wordt in een sessie verteld hoe positieve ervaringen zorgen voor sterkere neurologische verbindingen, als licht dat van de ene cel naar de andere reist. Een ouder verklaarde: ‘Ik zorg dat het brein van mijn zoon steeds vol licht zal zijn.’ Dat wensen we iedere ouder toe, waar ook ter wereld. Dat jij kan helpen jouw kind vol licht te laten zijn.

Meer weten over War Child?

BeThere is één van de programma’s van War Child dat werkt met het zorgsysteem om het kind heen. BeThere richt zich op de schil om het kind, bestaand uit verschillende lagen. Zodat het kind weer verder kan in diens ontwikkeling, rustend op de ouders en andere volwassenen om hen heen. Zo krijgt het bekende ‘it takes a village to raise a child’ gestalte op plekken waar dit ongelofelijk hard nodig is.

Een waardevol programma als BeThere wordt mede mogelijk gemaakt door donateurs en partners van War Child. Dankzij de deelnemers van de Postcode Loterij kan het programma nu ook in Libanon, Syrië en Jordanië worden ingerold.

Dit artikel hebben we in samenwerking met War Child voor je gemaakt. We schrijven alleen over dingen waar we zelf heel enthousiast van worden.