Ouderschap valt niet te leren, zoals je ooit wiskunde en Engels leerde. Er is geen methode. Natuurlijk kun je best wat cursussen volgen over gedrag en zo, net als een puppytraining, maar er is geen opleiding ‘ouderschap’ te vinden. Toch is er juist een heleboel wat je als ouder leert. Je kinderen leren je meer dan welke andere manier in het leven dan ook.
Wat leer jij?
Reuze leerzaam, dat ouderschap, alleen niet op een cognitieve (kennis vergarende) manier. Nee, we hebben het hier over het soort leren van het leven zelf. Misschien hoef je je helemaal niet bezig te houden met opvoedstrategieën, met wat je wel en niet zou moeten doen. Maar met de vraag wie jij zelf bent. Jij, als mens. Hoe wij zelf zijn gevormd maakt uit in hoe het voelt om vader of moeder te worden van een compleet nieuw wezentje dat je niet kent, en waar je toch voor gaat zorgen.
Dit is de vraag die trainer Elise Verheul (van huis uit ook kindertherapeut) eigenlijk aan elke ouder wil stellen. Waar kom je vandaan? Wat was voor jou als kind belangrijk? Met haar programma voor ouders maakt ze je bewust van je eigen achtergrond, en hoe die juist doorwerkt op je kinderen. Wat jij vroeger meemaakte, heeft je gevormd, en vormt (onbewust) ook jouw kinderen. Zo gezien heeft opvoeden veel meer te maken met goed naar jezelf kijken, dan met ‘je kinderen iets bijbrengen’.
Geen goed of fout
Eigenlijk is er dan ook geen goed of fout, stelt Elise. Wel kun je er als ouder zijn en toch niet zijn. Je kunt als een kip zonder kop je hele dagelijkse programma afwerken zonder écht aanwezig te zijn. Ogenschijnlijk ben je dan geslaagd, maar je kinderen zullen daar zeker een ander gevoel bij hebben. Want het ouderschap, dat komt uiteindelijk aan op ‘er zijn’: aanwezig zijn, gewoon zoals je bent. Kinderen waarderen je niet omdat je een to-do-list kunt afvinken. Ze prikken ook pardoes door je buitenkant heen. Daar waar je kinderloos nog aardig door het leven kon zigzaggen om al je verborgen emoties heen, kun je je die moeite bij je kinderen besparen. In Elises woorden: ‘Je kind komt overal.’ Een confronterende waarheid.
Je kind komt overal. ~ Elise Verheul
Onder het tapijt
Hoe mooi we de babykamer ook ingericht hebben, geweldige plannen we gemaakt hebben om te beleven met onze kinderen, er is iets waar we nooit op zijn voorbereid. Het echte werk is niet het opvoeden, maar het dealen met jezelf, dankzij je kinderen die naadloos achter al jouw ‘geheimen’ komen. Geheimen? We hebben allemaal geheime vakjes in onszelf, plekken waar we ongewenst verdriet, pijn of angst hebben weggestopt. Onder het tapijt geveegd. Zelf zijn we gewend om daar met een gepaste boog omheen te lopen. Krijgen we een kind, dan is deze strategie in een klap zinloos geworden. Want je kind komt overal. En dat merk je. Alle ongewenste gevoelens die jij ooit onder je innerlijke tapijt hebt geveegd, haalt je kind doodleuk tevoorschijn.
Irritant
En tja, als je kind jou binnenste buiten keert, dan is dat, zacht gezegd, best irritant. Niet hanteerbaar zelfs, misschien. Elise laat op hilarische en herkenbare manier zien dat het omgaan met je kind, dat op alles van jou reageert en jou een spiegel voorhoudt, eigenlijk omgaan met jezelf is. En dat is precies het echte werk. Je zou er natuurlijk heel treurig van kunnen worden, van het gevoel dat er zoveel bij komt kijken. Maar eigenlijk ga je een stuk lichter verder op je weg, nadat je naar Elise geluisterd hebt. Want het ouderschap valt niet te leren, maar omgaan met jezelf, dat wel. En als je goed voor jezelf kan zorgen, help je niet alleen jezelf. Heel vaak gebeurt het, dat kinderen die zich ‘moeilijk gedragen’ ineens veranderen wanneer hun ouders wat innerlijk graafwerk hebben verricht. Een vader of moeder die senang is met zichzelf, daar word je als kind dus ook rustiger van.
Elise speelt de voorstelling Kindlief en heeft daarnaast een mooie training voor ouders (met korting voor Kiindlezers).
Illustratie: Lotte Dirks
