Ik hóu van humor. Ik heb grappenmakers onder mijn beste vrienden. Maar sommige grapjes zijn gewoon niet leuk.
3FM gaf de opdracht: ‘Zeg tegen je kind dat je al het Sint-Maartensnoep hebt opgegeten en film de reactie.’ Je kon nog iets winnen ook. Yes!
Waarom dat niet grappig is, is moeilijk te beschrijven. Maar: wat is er wél grappig aan verdrietige kinderen?
Misschien is het het duidelijkste als ik beschrijf wat het waarschijnlijk met mijn dochter gedaan zou hebben. (Ik ken haar wel een beetje)
Ze zou zich rot schamen.
De ‘grap’
Maar laat ik het eerst eens over ons, de volwassenen hebben. Waarschijnlijk heb je weleens (of vaker) iets onder de gordels tegen een goede vriend/vriendin of je partner gezegd. Dan weet je ook dat schelden wel pijn doet. Het doet schade, hoe lief jullie elkaar ook vinden. Als ik deze grap bij mijn dochter uitgehaald zou hebben, zou ze hebben gegíld. Ze zou hebben uitgeroepen dat ik de stomste moeder ooit ben. Na mijn: ‘gnagna, grapje’, zou ze zich schamen. Ze zou zich rot voelen over wat ze tegen me gezegd heeft. Die woorden zijn niet zomaar weg.
Ja maar, ja maar… zou het niet een beetje overtrokken van haar zijn om zo boos te worden?
Mijn kind gelooft mij. Ze vertrouwt mij. Haar ouders zijn de mensen die ze altijd moet kunnen vertrouwen en dat probeer ik zo goed mogelijk waar te maken. Ik snap het wel als ze boos zou zijn. Hoe kán ik nou zomaar haar snoep opeten?
Ja maar, ja maar, het gaat toch maar om snoep?
Serieus nemen
Ach ja, ik zou het ook niet leuk vinden als mijn salaris afgenomen wordt nadat ik gewerkt heb (heuj, liedjes zingen met een lampion is ook een hele inspanning!). Voor veel kinderen is snoep een zeer serieuze zaak. Ik zou het graag anders gezien hebben, maar het is nogal een onderwerp dat ze zeer aan het hart gaat. Zeker als ze het zelf verdiend hebben. Misschien wel net zo serieus als het voor mij is wanneer er iemand overlijdt. ‘Je beste vriend is dood’ (grapje!) En bedenk ook: ze staat machteloos.
Machtsmisbruik
Zoals Marianne Vanderveen-Kolkena vandaag schreef: ‘Ik merk dat ik de afgelopen jaren zoveel gedachtegoed tot me heb genomen over de ontwikkeling van hechting en hersenfuncties, dat ik niet meer neutraal naar dit soort rituelen (zoals ontgroening red.) kan kijken. Ik wéét wel, verstandelijk beredeneerd, wat er het doel van is (solidariteit, samen iets belangrijks doormaken, verbinding creëren), maar ik weet tegelijkertijd ook wat er op neurologisch, psychologisch, fysiologisch niveau gebeurt in een mens als er sprake is van vernedering en machtsuitoefening.’ Vernedering en machtsuitoefening, dat is het. Het is oneerlijk én ze kun er niets tegen doen.
Oké, de grap is stom. Maar daarna is het toch klaar?
Duurt te lang
‘Ik heb het opgegeten – nee grapje’, vind ik van een andere orde dan aannemelijk maken dat het een grap is. Het duurt te lang. Als iemand (nee, niet zomaar iemand: iemand die ik vertrouw dus, meer dan wie dan ook!) tegen mij gezegd had: ‘je vriend is dood – grapje’ zou dat al een rare grap zijn. Als diegene het vol bleef houden, aannemelijk zou maken, zou ik het geloven. Waarom niet?
Niet te filmen
En dan heb ik het alleen nog maar over zo’n grap maken in je eigen huis. Je huilende kind filmen en het filmpje delen met de wereld lijkt me al helemaal niet goed voor het vertrouwen dat je kind in jou heeft.
Mijn dochter zou zelf niet op het idee komen
Vertrouwen
Voordat ik kinderen kreeg, hoopte ik een vertrouwensband op te bouwen waardoor ze me ook in hun tienertijd zouden durven vertellen waar ze mee zitten. Ik ben ervan overtuigd dat je dat niet helemaal in de hand hebt, maar er wél een flink aandeel in hebt. Niet wanneer ze tiener zijn, maar juist de eerste jaren. Dat lukt niet als je je kind achter zijn rug om uitlacht. Zeker niet als dat het internet opgeslingerd wordt.
Goed
Tot slot: kinderen zijn van nature goed, empatisch en lief. Mijn dochter zou zelf niet op het idee komen om zomaar andermans snoep op te eten. Ik geef haar liever niet dat soort rare ideeën. En dat is niet overbeschermend. Ik hoor vaak dat kinderen met de harde wereld in aanraking zouden moeten komen. Neuh. Als je ook maar een minikleinaandeeltje wil hebben in de wereld mooier maken, doe je dat niet door diezelfde harde wereld voor te leven.
Het zal je misschien verbazen, maar ik ben niet bepaald een softe moeder. En zeker niet saai. (Check linkerfoto) Vorige week zei mijn dochter nog tegen een vriendinnetje: ‘Als je haar beter zou kennen, wist je dat mijn moeder een grap maakte!’ Maar dat ging waarschijnlijk over poep.
