Productiviteit gedijt op een thuisblijfdag

door Chantala Blinker

Productief zijn op school, dat is niet altijd even makkelijk binnen ons huidige onderwijssysteem. Voldoen aan het volbrengen van de gewenste opdrachten, eitjes uitbroeden, eureka-momenten, stug doorbikkelen omdat het moet. In het meest ideale geval is productief zijn op school een ervaring die een kind intrinsiek aangaat, vanuit honger en plezier om te verbinden met nieuwe dingen die op het juiste moment worden aangeboden. Soms komen mijn kinderen weken, zelfs maanden stralend en gevoed uit school. Dan sluit de lesstof prima aan bij de ontwikkelingsfase waar zij sociaal, emotioneel en cognitief in zitten.

Als het niet aansluit

En er zijn perioden dat ik zie dat ze ofwel te weinig spel ervaren, cognitief overvraagd worden of de lessen duren onnodig lang om focus te houden. De teleurstelling straalt van zo’n snoet. Ogen teneergeslagen en een gevoel van falen is de gemoedstoestand. Dat kan anders hebben de Finnen bewezen. De lessen kunnen korter, de leeftijd van de leerplicht kan naar zeven jaar om eenzelfde eindresultaat te behalen als bij leerplicht vanaf 5 jaar. Het geven van minder gestandaardiseerde toetsen, meer persoonlijke feedback en minder onderlinge competitie zorgt voor een omgeving die angstvrij is. Angst verlamt, ook een beetje angst. De angst om niet genoeg te zijn, onder een gestelde maat te presteren en soms is zo’n negatieve spiraal niet eenvoudig te doorbreken. Bij ons thuis lassen we dan een thuisblijfdag in om de productie weer op te krikken.

Lees verder: het gedwongen onderwijs voorbij, free to learn, feel bad education.

Een thuisblijfdag?

Dit gun ik ieder kind: een thuisblijfdag die aansluit op een behoefte om de boel weer een positieve slinger te geven wanneer de glans er even af is. Mijn zoon van vijf heeft er heel wat van die fijne thuisblijfdagen op zitten, toen de leerplicht van de vijfjarige nog niet aan ons trok. De lange dagen, ondanks het vele spelen, eisten soms een zware tol op hem.

Dan gaan we terug in de verbinding door lijfelijke dingen te doen. Samen te koken, te knuffelen, met een sopje aan de slag te gaan. De tijd even stilzetten, lezen, verhalen vertellen, muziek luisteren. Zonder tijdsdruk en niet na een lange schooldag met een moe gespeeld lijf of vol hoofd. Buiten de schoolvakantie om een dagje vertragen, zonder het gezelschap van broertjes en zusjes.

Neem de tijd

Ja, die schoolrijpheid is daar niet ineens op de ochtend dat onze kinderen vijf worden. Hun sociaal-emotionele ontwikkeling maakt niet in één nacht spelenderwijs plaats voor cognitieve honger. Dat vuurtje ontsteken is een proces van jaren. Lang leve de thuisblijfdag, ook na het vijfde levensjaar. Bevrijdend? Ja! En een tikje rebels, dat ook. Ik voel het belang van de honger naar meer, die onze kinderen eerst mogen voelen voordat deze gevoed wordt. Dan ontsteekt het vuur van binnen uit!

Flow in het kind

Van nature is er de behoefte bij kinderen om productief te zijn, zich te verbinden met lesstof en hun tanden erin te zetten. De een wil gelijk aan de slag, de ander heeft meer geduld voor een lange uitleg. De een vaart wel bij theoretische lesstof, de ander wil de dingen door zijn handen voelen gaan om te kunnen verbinden. Dus hebben we combinaties van deze verschillende vormen van lesgeven binnen ons leersysteem nodig. Daaromheen zitten aan alle kanten uitschieters van kinderen voor wie het niet altijd even makkelijk is om productief te blijven en aandacht te houden tijdens onnodig lange dagen. Het is een fascinerend avontuur om uit te vinden waardoor je kind in een fijne flow blijft, verbinding houdt met de lesstof of juist verzandt in passiviteit.

Flow in jezelf

Soms ben je productiever wanneer je niet in de schoolbanken zit, is je hoofd vrij om te ontvangen en creëren omdat je niet moet maar mag. Ik voel het nu. Terwijl ik op een thuisblijfdag van mijn werk de ideale randvoorwaarden heb gecreëerd om een pakkie productief te zijn. Dat lukt zelfs mij niet altijd binnen de kaders van een werkdag. Ik snap die kinderen wel. Eigenlijk zijn we allemaal een soort leerplichtige leerlingen binnen een groter geheel. Doe eens gek en plan die productieverhogende thuisblijfdag maar in als je kan!

Plofklassen: het onderwijs als intensieve menshouderij

De Vrijeschool is een voorbeeld voor schoolvernieuwers

Kinderrecht of plicht op onderwijs?

BewarenBewaren

Boekentips

Word lid

In onze fijne online community verbind je met gelijkgestemden

Verder lezen

Leren als ontdekkingsreis of als verplichte afvinklijst?

Leren als ontdekkingsreis of als verplichte afvinklijst?

Leren doen we aan de lopende band. Groot en klein. Kinderen hebben een heleboel te leren. Ze zijn immers pas kortgeleden begonnen aan het leven. Wij weten al veel meer. In elk geval als het kennis en levenservaring betreft. Om kinderen het nodige bij te brengen, gaan...

Voel je vrij met een groeimindset

Voel je vrij met een groeimindset

'Als je een vaste (fixed) mindset hebt, dan denk je dat je iets wel of niet kunt. Je vertelt jezelf dat je dingen niet kunt, dat de stof saai is en dat je er niet eens aan hoeft te beginnen. Herken je het? Het kan ook zijn dat je dit alleen op een bepaald gebied hebt....

Meer flexibiliteit tijdens lockdownonderwijs

Meer flexibiliteit tijdens lockdownonderwijs

Spanning en opluchting, dat zijn twee emoties die ik de afgelopen week veel zag om me heen. Spanning; hoe wordt er omgegaan met de nieuwe maatregelen op school? Zorgen omdat je je kind liever thuis had gehouden, maar niet het gevoel hebt dat dit mag. Maar ook...

De bewegende klas – hoe leren kinderen?

De bewegende klas – hoe leren kinderen?

Kinderen kunnen niet stilzitten. Op school vragen we dit wel vaak van ze. 'De bewegende klas' zou hier een goede verandering teweeg kunnen brengen. Want eigenlijk is er iets geks aan de hand met het onderwijs. Het klopt namelijk niet: de dingen die wij weten over het...

Jongens hebben meesters nodig, meer dan meisjes

Jongens hebben meesters nodig, meer dan meisjes

'Jongens steeds slechter in eindtoets van basisschool' kopte het AD vorige week. Hoewel dit volgens onderzoek waar is, vind ik de kop wat ongelukkig gekozen. Het suggereert namelijk dat de schuld bij de jongens zelf ligt. Maar wanneer het met groepen kinderen niet...

De Vrijeschool is een voorbeeld voor schoolvernieuwers

De Vrijeschool is een voorbeeld voor schoolvernieuwers

Vrijheid, blijheid? Ingewikkelde zweverij? De Vrijeschool wordt gezien als wollig en het schijnt er te stinken. Naar natuur. Toch schieten de Vrijescholen momenteel als paddenstoelen uit de grond. Blijkbaar zetten steeds meer mensen zich over hun vooroordelen heen en...

0