Dat bevallen niet altijd gaat zoals je voor ogen hebt, ervaarde Kiindmaker Drees bij de geboorte van haar vierde kind. ‘In plaats van een serene, krachtige badbevalling met het hele gezin erbij, werd ik in het ziekenhuis ingeleid. Ik beviel krampachtig, onder dreiging van een keizersnede, als een kat in het nauw’, schrijft ze in editie BLOEI.

Als het anders loopt dan gehoopt

Drees: ‘Wat deed deze ervaring met mij? Was het ergens goed voor, en zo ja, wat leerde ik ervan? Ik besloot er een artikel over te schrijven. Niet alleen over mijn bevalling, maar over omgaan met alles wat anders loopt dan je (onbewust) had verwacht of gehoopt. Ik deed mijn research. Als eerste belde ik een rouwexpert, Jolanda Heusinkveld. Zij bevestigde: ‘Ja, hier kan sprake zijn van rouw. Hoewel je er een gezonde dochter bij hebt gekregen, ben je bent wel degelijk iets kwijt.’ De volgende op mijn lijstje was een traumaexpert, Françoise Pauluis. Zij zei: ‘Ja, je kunt inderdaad een traumatische ervaring hebben gehad, en die verdient aandacht.’ Vervolgens dacht ik na over verwachtingen, dat als die niet stroken met de werkelijkheid, je al gauw teleurgesteld (of erger) kunt raken. Ik vroeg een beetje rond en trof een ervaringsdeskundige, Valentine. Die zei: ‘Ja, hier kunnen we van leren. Namelijk dat we het uiteindelijk niet weten.’

Alle rouw, hoe groot of klein ook, wil gezien en gehoord worden

Verlieservaring

‘Je kunt van alles verliezen’, zegt Jolanda op mijn vraag of het niet onbenullig is om te rouwen over een ingeleide bevalling. Ze gaat verder: ‘Een dierbare, een baan, je huwelijk. Maar ook een peuter die zijn lievelingsknuffel ergens laat liggen heeft een verlieservaring. Of, waar in jouw geval sprake van kan zijn, het verlies van een stukje van je identiteit. Je hebt erover nagedacht, je ingelezen, het was belangrijk voor je, en diep verankerd in jouw hele ‘zijn’. Als het dan niet lukt, dan ga je een aanpassingsproces in. Voor alle rouw, hoe groot of klein ook, geldt dat het gezien en gehoord wil worden.’

Rouw is nooit ‘af’

‘De term rouwverwerking suggereert dat het ook een keertje klaar is’, vervolgt ze. ‘Maar rouw komt altijd op een eigen tempo en moment. De omgeving heeft veel invloed op het rouwproces. De ene vriendin zegt bijvoorbeeld: ‘Ga nog maar niet werken, je hebt tijd nodig om hier overheen te komen.’ Terwijl haar baas suggereert: ‘Heb je afleiding nodig? Kom maar fijn werken.’ Sommige mensen willen na drie jaar nog iets zeggen over hun verlies, maar durven het niet. Probeer daar ruimte voor te creëren. En vraag niet alleen op specifieke dagen (verjaardag van een overleden persoon) hoe het gaat, maar ook op totaal andere momenten. Probeer te luisteren. Echt luisteren. En als je de behoefte voelt om te reageren, zet dan je voeten op de grond, adem door, en doe je mond weer dicht. De vraag ‘Hé, hoe gaat het?’ is vaak moeilijk voor iemand die rouwt. Vraag liever: ‘Hoe is het je vandaag gelukt om de dag door te komen?’ Of: ‘Mag ik vragen hoe het met je gaat?’

Fotografie Tjim Prins