Speel maar met vuur

door Nelleke Bos
voed op met vuur

‘Houd je kinderen weg bij vuur, want het is gevaarlijk.’ Ronja de roversdochter zou het er niet mee eens zijn. En mijn eigen kinderen evenmin. Zullen we het omdraaien? Voed je kinderen op met vuur, zodat ze leren omgaan met gevaar.

Vier zomers geleden kampeerden we op een veld waar een permanente vuurplaats was. Dag en nacht werd er fikkie gestookt. In de middag door de ruige kinderen, die met brandende stokken kattenkwaad uitprobeerden. Rond etenstijd schoven allerlei gezinnen aan met emmertjes brooddeeg en marshmallows. In de avond werd het een ontmoetingsplek voor ouders, terwijl onze kleintjes op een oor (of op onze schoot) lagen. En de volgende ochtend leefden de kinderen zich weer uit en maakten kunstwerken van as, totdat iemand het vuur weer aanmaakte.

Gratis Kiind tijdschrift

Download voor nop editie THUIS

Voed op met vuur

Voor ons – opvoeders – gaf het heus ook wel gedoe. Dat vuur bleef weleens onbeheerd. Sommige kinderen mochten zonder toezicht bij de vuurplaats spelen. Er waren momenten dat er veel te veel kindjes om het vuur heen krioelden en in het rond zwaaiden met hun gloeiende stok. Ondanks dat alles: het was magisch. Vuur verleidt, vuur verbindt. Bij het vuur kun je zingen en verhalen vertellen, bij het vuur komt je creatieve geest tot leven. Kinderen en grote mensen worden aangetrokken tot het wonder van de vlam, ook al weten we best dat het vuur ons kan verwonden. Toch is er iets dat bij ons allemaal loskomt als we in aanraking zijn met de elementen. 

Deze bewuste vakantie merkte ik dat sterker dan ooit. Het was met stip de meest vieze en gevaarlijke vakantie ooit, en we gingen niet eens op safari. Er was ‘natuurlijk zwemwater’, lees: modder, ringslangen, dazen, algen en wier. Er was verzengende hitte, voor Hollandse begrippen dan. We lagen uren in een hangmat in de schaduw. Als het regende, dampte de aarde en sprongen er vervolgens honderden kikkertjes over het veld. Er was een heuse houthakplaats met een onbeheerde grotemensenbijl. Reken maar dat er daar veel kinderen rondhingen. En dan was er nog dat eeuwige vuur. Het leverde modderige, beroete, kleverige en zeer gelukkige kinderen op.

Vuur bijzonder?

De kracht van vuur is enorm. Door iets te verbranden, verandert het voorgoed. Elk nieuwsgierig mens fascineert het. Al duizenden jaren werken mensen met vuur, en maken ze (overgangs-)rituelen met vuur. Je kunt er het begin van de zomer mee markeren, het  einde van een deel van je leven en het begin van een nieuwe fase – verzin het maar. Vuur kan angst oproepen, en tegelijk gevaar op afstand houden. Een kind heeft zich, net als een volwassene, te verhouden met die tegenstelling. Vuurloopcoach Ursula Aerts schrijft dan ook op definest.nl:

‘Een kind dat vernieuwend bezig is, grenzen onderzoekt, zich ontplooit en vooruit wilt in het leven komt in aanraking met vuur: externe vuren en innerlijk vuur. Het is van belang dat we kinderen leren omgaan met vuur, dus:

1. leren omgaan met angst;

2. leren omgaan met andere uitdagingen in het leven;

3. leren om gezonde keuzes te maken vanuit ‘eigen kracht’;

4. leren herkennen van de alledaagse vuurlopen en vuurloopmetaforen.’

Het gaat er dus om dat je je eigen vuur leert kennen, in al zijn vormen: als angst en als kracht. En daar kun je prima als kind mee beginnen. Aangezien we als ouders de aangewezen mensen zijn om onze kinderen te begeleiden op hun ontdekkingstochten, kunnen we ze ook goed helpen om alle aspecten van vuur te leren kennen.

Het fijne van vuurtjes stoken, is dat je tijdens het bezig zijn met vuur heel makkelijk kunt praten over gevaar, angst, dromen, kracht. Het vuur nodigt uit om zowel praktische dingen te bespreken, over hoe heet het is, hoe beweeglijk en onvoorspelbaar. Wat kun je doen als er brand is? En het is meteen ook de uitgelezen plek om te bezinnen – ook op kinderniveau. Vuur kan je aan het denken zetten: waar is dat hout dat we in de vlammen legden dan nu naartoe gegaan? Vuur is sterk. Wanneer voel ik me zo sterk als vuur? Wat ik in het vuur gooi, verdwijnt. Wat wil ik laten verdwijnen uit mijn leven?

Fijne dingen met vuur

Vuurtje stoken aan het eind van de dag

Kinderen zijn heel gevoelig voor rituelen en vaste gewoontes (ach, en grote mensen ook). Maak je elke dag in de zomer een vuurtje aan het eind van de middag, dan bevestig je ze daarin. ‘Zo doen wij dat’. En dat biedt vertrouwen en veiligheid. Extra pluspunt: door het terugkerende karakter verdwijnt de spanning rondom het vuurmaken. Zeker als ieder een eigen taakje heeft (zoals stil zitten kijken met een stokje in de hand voor de kleinsten, houtjes aangeven, mee wapperen of blazen en poken voor de groteren en zelf vuur aansteken voor wie je écht groot genoeg vindt).

Elementen mixen: vuur en water

Niks fijners dan de hele dag zwemmen, en daarna in een deken bij het vuur kruipen. Stromend water en levend vuur – een kind is helemaal niet zo veeleisend.

Vuur in het donker

Als de zomer op zijn eind loopt, en de dagen al korter worden, zijn vuurtjes ook fantastisch. Mijn oudste houdt dan graag een lichtshow: met een gloeiende punt aan een stok zwiert ze door de tuin, zodat wij in het schemerdonker wervelende lichteffecten zien. Toegegeven, we hebben veel gekletst over de voorwaarden en gewaarschuwd voor het effect van een brandende stok in je oog. En het duurde best een poos voordat zij onze kijk-nou-uits ter harte nam. Zo’n lichtshow ontstaat niet in een opwelling.

Zingen en verhalen vertellen

Een liedje of een verhaaltje bij het vuur is voor elke leeftijd leuk. Ben je met wat meer mensen, dan kun je ook een fluisterspel doen waarbij je een zinnetje doorgeeft aan je buur.

Beeld Hanneke Supply

Boekentips

Tijdschrift op je mat!

Ontvang 6x per jaar een fijne uitgave van Kiind in je (digitale) brievenbus

Verder lezen

Lekker samen slapen met je grotere kind

Lekker samen slapen met je grotere kind

Er is iets mafs aan de hand in onze moderne maatschappij. We slapen in weinigtallen in aparte kamers. Als partners slaap je samen, dat doorgaans nog wel, maar de meeste Nederlandse en Belgische kinderen moeten het doen met een eigen plekje in de nacht. En dat labelen...

Meer kleur in de boekenkast graag

Meer kleur in de boekenkast graag

Het is niet meer te houden: we snakken naar diversiteit! Ook in de kinderliteratuur willen we flink meer aan diversiteit in gender, liefde en kleur in de boekenkast. Toch is het nog goed zoeken naar kinderverhalen waarin er werkelijk diversiteit is. Kiind is al jaren...

Laat ze zelf spelen!

Laat ze zelf spelen!

Bij ons in de buurt staat een klimrek. Op twee meter hoogte is zo’n horizontaal laddertje waarin je kunt hangen, en jezelf in het zand laten ploffen. Mijn kind klimt zo nu en dan omhoog, staat een poosje te aarzelen in de hoogte, en besluit weer voorzichtig naar...

Roze mag ook! Queer- en genderinclusief opvoeden doe je zo

Roze mag ook! Queer- en genderinclusief opvoeden doe je zo

Wie gaan onze kinderen later worden? Wie zijn ze nu al? Er is zoveel meer dan jongen of meisje, hetero of niet. Hoe je je diep van binnen voelt, ontdek je alleen als je daarvoor de ruimte krijgt. Een 'queer inclusieve' opvoeding viert alle kleuren van de regenboog....

Mijn kind wilde niet eten (en dit is wat hielp)

Mijn kind wilde niet eten (en dit is wat hielp)

Als je kind niet wil eten (of nou ja, vooral geen groente), kan dat veel frustratie geven. Gedoe aan tafel, strijd, ongezelligheid en misschien ook wel zorgen. Al mijn kennis en goede ideeën ten spijt heb ik zo’n moeilijke eter in huis. In ons geval gaat het...

Handig! Begrijp je kind via spel

Handig! Begrijp je kind via spel

Op een lichtvoetige, maar ook onvoorwaardelijke en natuurlijke manier verbinden met je kind, hoe doe je dat? Nele Flamang weet het. Ze schreef er een boek over en sprak met journalist Drees Koren over het belang én het genot van verbindend spelen.  Hoe ben jij zo...

Dit foutbericht is alleen zichtbaar voor de WordPress admins
Fout: geen berichten gevonden.

STRUINTIPS

GRATIS EDITIE KIIND

Lees Kiind lekker gratis. Download editie THUIS! Vol tips om het thuis gezelliger te maken en een paar fijne cocoonweken te hebben.

Je ontvangt meteen ook de nieuwsbrief vol inspiratie - waarvoor je je ieder moment kunt uitschrijven.

Het is gelukt, we gaan een mail naar je typen! (check ook je spamfolder)

0