Geen baan zo collectief en individueel tegelijk als het ouderschap. Je doet iets universeels: een kind grootbrengen. Toch kan het alleen maar op jouw unieke manier. Heb je eindelijk uitgevonden wat voor jou goed werkt, dan houd je daar ook stevig aan vast. Je bouwt als het ware een muurtje om jouw opvoedstijl heen, met oordelen als afbakening. ‘Deze manier is goed (voor mij), en dus is de rest dat niet.’ Klinkt ongezellig hè? Maar oordelen kun je ook beschouwen als een soort bescherming. En dan is het al een stuk logischer dat wij allemaal weleens te maken hebben met oordelen.
Oordelen als onvervulde behoefte
Want hoe komt het nou dat we eigenlijk allemaal wel oordelen hebben? Ik vraag het trainer/expert in verbindende communicatie Caroline Verlee. Allereerst, stelt zij, is het goed om te kijken naar wat oordelen precies zijn. ‘Ik ga ervan uit dat elk oordeel eigenlijk een onvervulde behoefte is van degene die het uitspreekt. Of, zoals Marshall Rosenberg het uitlegt aan de hand van het beeld van de giraf en de jakhals. De giraf vertegenwoordigt empathie, de jakhals heeft oordelen. De jakhalzen ziet hij als onhandige manieren om een mooie behoefte uit te drukken. In dat opzicht kun je elk oordeel ontvangen als een cadeautje voor jezelf. Een kans om iets te ontdekken. Maar dat vraagt wel veel van je natuurlijk.’
Zo bezien geeft een oordeel puur informatie over degene die het uitspreekt. Een oordeel over andere mensen en manieren werkt dan als zelfbescherming. Je doet het beste wat je kunt, en kritiek van een ander zou je niet verdragen. Je beschermt jezelf met kritiek naar buiten. Hoe kun je op een andere manier bij jezelf blijven?
Gratis artikel (niet) oordelen
Waarom we het zo ontzettend aantrekken wat anderen van ons denken
Verbindende communicatie
Verbindende (bekend als geweldloze) communicatie is.een manier om naar gesprekken te kijken. Marshall Rosenberg ontwikkelde de zogeheten methode van Non Violent Communication. In dit model is het uitgangspunt dat er altijd een behoefte zit achter onze woorden, gevoelens en gedachten. Het is zaak om te zien wat die behoefte is. We weten het vaak zelf niet eens.
Als symbool voor twee types communicatie koos Rosenberg de giraf en de jakhals. De giraf symboliseert de taal van je hart. Het gevoel en een besef van overvloed staan hier centraal. De jakhals praat vanuit angst, tekort en oordeel. Voel je je als de jakhals, dan ligt conflict op de loer. Maar onthoud dat niemand een jakhals ís. Het is slechts een knellende jas, een onbeholpen, soms zelfs bijtende manier van praten, die wel wijsheid in zich draagt. De kunst is om verder te zien dan dat, en bij de taal van het hart en die wijsheid te komen.
In dit filmpje ‘Do conflicts end when needs are met?’ legt Rosenberg concreet uit hoe een gesprek van gesloten naar ‘open’ kan gaan.
Fotografie: Tjimkje Prins (@lepetitlux.fotografie)
Lees meer
Marshall Rosenberg | Gelijk hebben of gelukkig zijn?
