Waarom de nee-fase onzin is

door Christel Rengers

De gevreesde nee-fase. We worden er allemaal voor gewaarschuwd wanneer we trots met onze blozende baby op schoot zitten. Wacht maar tot ie twee wordt! Twee is nee! In de Verenigde Staten noemen ze het zelfs de Terrible Twos. Dat maakt het niet bepaald iets om naar uit te kijken. Gelukkig kan het allemaal best meevallen. Het is maar hoe je ernaar kijkt.

Wie zegt er nee?

Om te beginnen kan het enorm helpen om een klein testje te doen. Houd op een dag eens bij wie er vaker nee zegt. Jij of je peuter? Het maakt al vrij snel duidelijk hoe ontzettend veel er op een dag niet mag of kan. Dat valt niet mee. Stel je voor dat je de meest ge-wel-dige plannen hebt en je mag of kunt ze allemaal niet uitvoeren. Frustratie ten top natuurlijk. Een stukje inleven van onze kant maakt wellicht al een groot verschil in de duur en frequentie van driftbuien. Zou het kunnen zijn dat ons gedrag meer invloed heeft op die nee-fase dan we denken?

Autonomie

Want hoe geweldig die eerste stapjes en woordjes ook zijn ze zijn het begin van een groter gevoel van autonomie en dat zullen we weten ook. In De evolutie van een kind stelt Annemie Ploeger dat de peuterpuberteit vooral een gevolg is van tegengestelde belangen. Er is enerzijds de kennismaking met en behoefte aan autonomie van je peuter en anderzijds zijn daar jouw belangen. Tot voor kort kon je je kleintje letterlijk de door jou gewenste kant op krijgen door hem op te pakken of veel te dragen. Was hij mopperig, dan bood een borst of een dutje in de doek vaak uitkomst.

De peuterpuberteit is belangrijk voor de ontwikkeling

Nieuw: Het Kleine Speelgoedboek

Bestel de online special over spelen

Een peuter daarentegen wil niet gestuurd – die wil het graag zelf doen. En laat je dat heel duidelijk weten. Deze fase is voor jou qua beleving misschien zelfs wel een grotere overgang dan voor je peuter. Die reageert simpelweg op een innerlijke behoefte om zich te ontwikkelen en de wereld te ontdekken. (Lees ook eens over Powergames, heel nuttig in deze fase)

Waar komt de peuterpuberteit vandaan?

Ploeger stelt dat het nee zeggen en de driftbuien (én het slaan, bijten en afpakken) te maken hebben met de onrijpheid van de prefrontale cortex. Dit hersengebied speelt een belangrijke rol bij de inhibitie (het kunnen stoppen van ongewenst gedrag). Peuters hebben dit nog niet of nauwelijks ontwikkeld. Logisch dus dat dit enige tijd en ook oefening behoeft. Het besef dat peuters gewoonweg nog niet in staat zijn tot bepaalde vaardigheden maakt al milder. Ze doen het dus niet expres.

De peuterpuberteit is een evolutionaire aanpassing en heeft dus nut

Bekeken vanuit de evolutie is de peuterpuberteit een adaptatie schrijft Ploeger. Oftewel een evolutionaire aanpassing. Wat weer wil zeggen dat het nut heeft. Anders had de natuur er wel een stokje voor gestoken. En omdat het wereldwijd in verschillende culturen zonder input van buiten ontstaat, lijkt het erop dat de peuterpuberteit zich vanzelf ontwikkelt en er dus een genetische component is. De peuterpuberteit heeft namelijk grote voordelen voor een kind. Het is de eerste stap naar zelfstandigheid, wat het gevoel van autonomie vergroot. En dat is volgens Ploeger belangrijk, want het gevoel autonoom te zijn is een belangrijke pijler waarop levensgeluk gebaseerd is.


Nog meer voordelen van de peuterpuberteit

Een ander voordeel is de ontwikkeling van een eigen identiteit. Door nee te zeggen of je zaken toe te eigenen (van mij!) leert je peuter dat hij een eigen wil en identiteit heeft. Erg belangrijk voor het latere leven natuurlijk. Als derde voordeel benoemt Ploeger het opzoeken van grenzen. Je leert immers veel meer nieuwe dingen door grenzen op te zoeken dan wanneer je altijd bij het oude en vertrouwde blijft. Wat naar mijn idee een veel positievere en liefdevollere manier is om te kijken naar de behoefte van peuters om grenzen te willen verleggen. Geen Terrible Twos dus maar bittere noodzaak voor je identiteit, gevoel van autonomie en dus je levensgeluk.

Door grenzen op te zoeken leer je nieuwe dingen

Omdat de puberteit door bijna alle onderzoekers als negatief wordt beschouwd is er vooral onderzoek gedaan naar de relatie tussen probleemgedrag en wat dat betekent op de lange termijn. Ploeger stelt dat het juist ook belangrijk is om onderzoek te gaan doen wat er gebeurt wanneer de peuterpuberteit uitblijft. Want het blijkt een zeer essentiële stap in de ontwikkeling te zijn.

Lastige kinderen? Heb jij even geluk

Zijn er tips om deze fase aangenamer te maken voor iedereen?

Gelukkig wel! Ploeger tipt bijvoorbeeld dat we peuters het beste kunnen ondersteunen in hun gevoel van autonomie door uitleg te geven en wensen en gevoelens te erkennen, ook als ze niet uitvoerbaar zijn. Uitleggen dus en erkennen dat het enorm balen is wanneer je niet op de muren mag tekenen. Doe ze een ander voorstel: op een groot vel papier mag het tekenen wel. Is dat misschien een idee? Of fijn buiten met zelfgemaakte stoepverf? En tot slot het belangrijkste advies volgens Ploeger: Heb geduld, neem de tijd en zie het vooral niet als een persoonlijke aanval. Dat klinkt misschien als een open deur maar je eigen instelling hierin is zo belangrijk. De manier waarop je de peuterpuberteit benadert kan een groot verschil maken in je beleving. Dus heeft je peuter weer eens een driftbui onthoud dan dat hij ontwikkelt zoals de evolutie het bedoeld heeft.Dit vonden wij nou helpende boeken: De evolutie van een kind, Temperamentvolle kinderen, How2talk2kids, Luisteren naar kinderen, Unconditional Parenting.

Boekentips

Word lid

In onze fijne online community verbind je met gelijkgestemden

Verder lezen

De mooie kanten van Down

De mooie kanten van Down

Over de risico’s van het Downsyndroom hoor je genoeg. Maar een kind met Down is en blijft vooral een kind om van te houden - met iets extra’s. Echte aanrader: De upside van Down Anders? We bezochten het gezin van Linda en Boy, die twee dochters hebben. (In de nieuwe...

Twee sporten, muziekles en een hobby?

Twee sporten, muziekles en een hobby?

Als je kind een jaar of zeven is, heeft het eindelijk zwemdiploma A en B binnen. Gelukkig, niet meer elke week in die benauwde kantine van het zwembad hoeven te wachten. Maar: wat dan? Zwemmen is gezond, en als dat ophoudt, wat kan je kind dan gaan doen ter...

Waarom zou ik mijn baby op het potje zetten?

Waarom zou ik mijn baby op het potje zetten?

Een baby op het potje. Ook wel babyzindelijkheidscommunicatie (BZC) genoemd. Niet bepaald iets wat in Nederland al helemaal ingeburgerd is. Wel zijn er steeds meer ouders die hiervoor kiezen. En dit is waarom zij dat doen. 1 Het is natuurlijk Een belangrijke reden is...

Column: Vijf capibara’s in een groen t-shirt

Column: Vijf capibara’s in een groen t-shirt

We waren de stad in geweest en stonden op de metro te wachten toen ik aangesproken werd door een Schotse man. Of hij op het goede perron stond voor de metro naar het centraal station. Dat stond hij. Mijn zoon hoorde ons Engels praten en besloot ook een duit in het...

Superkids en doorsnee kinderen

Superkids en doorsnee kinderen

Op een avond hangen mijn dochter en ik languit op de bank voor de buis. Als ik na een korte wc-pauze terugkom zie ik tot mijn verbazing dat de tv op een andere zender staat. Superkids is bezig. Mijn dochter kijkt geboeid naar het scherm. Kinderen acteren als artiesten...

Lekker bewegen in een speelomgeving a la Pikler!

Lekker bewegen in een speelomgeving a la Pikler!

Ik kijk naar Runa van ongeveer anderhalf jaar oud. Ze speelt in SpeelRuimte, waar ik kom met mijn zoontje. Runa houdt zich vast aan de grote houten kubus waar je doorheen kunt kruipen. Gonny Tromp, pedagoge bij SpeelRuimte, legt uit dat het voor kleine kinderen een...

GRATIS EDITIE KIIND

Lees Kiind stiekem lekker gratis. Download editie OER! Je ontvangt meteen ook de nieuwsbrief vol inspiratie - waarvoor je je ieder moment kunt uitschrijven.

Het is gelukt, we gaan een mail naar je typen! (check ook je spamfolder)

0