Waarom je kind juist mee kan naar de klimaatmars

door Nelleke Bos

Van begaan met de natuur tot moedeloos over het klimaat. Hoe begeleid je je kind tot een betrokken burger die wel vertrouwen houdt in een mooie wereld? 

Kinderen houden van de natuur 

Kinderen – ik denk alle kinderen – houden van de natuur. Ze voelen dat zij er deel van zijn. We hoeven kinderen dan ook niet te leren houden van een bloem, slak of regenbui. Dit doen ze op eigen houtje al. Wat wij hen wel te leren hebben, is hoe je netjes omgaat met de aarde. Het begint simpel, op peuterniveau. Rommeltjes gaan in de prullenbak en zeker niet op straat, de lampen laten we niet onnodig branden, de kat trekken we niet aan de staart, vul maar aan. Gaandeweg leert je kind steeds meer over de wereld die groter is dan jullie dagelijkse omgeving.

Kinderen kunnen daarbij ontmoedigd raken. Waarom ligt de berm vol blikjes en plastic verpakkingen, en hoezo zouden wij thuis de boel nog netjes opruimen? Kinderen leren over de plastic soep, over smeltende ijskappen en meer. Het kan behoorlijk overweldigend zijn.

Hoe voorkomen we angst en moedeloosheid?

Tieners en jongvolwassenen lijken meer dan ooit aan te geven zich moedeloos te voelen. Heeft het allemaal nog wel zin? Zouden we nog wel kinderen willen toevoegen aan de wereld, als elk nieuw kind een te grote impact heeft op onze kwetsbare aarde? Kinderen kunnen angst ontwikkelen, ingegeven door negatief nieuws over ontbossing, klimaatcrisis, luchtvervuiling en noem maar op. Hoe begeleiden we hen naar betrokkenheid zonder angst? We wensen dat ze niet onverschillig worden maar ook niet ontmoedigd raken. De wereld kan oneindig groot aanvoelen, en jouw bijdrage maar zo klein.

Kunnen we zorgen omzetten in actie in plaats van gepieker, dan geeft dat gelukkig weer nieuwe energie.

Erken 

Allereerst is het wel zo eerlijk om je kind te erkennen in dit gevoel. We hebben hier zelf ook mee om te gaan, waar of niet? Bevestig je kind hierin, en blijf open over je eigen zoektocht. Al zouden we het liefst zeggen dat het meevalt, en dat het allemaal in orde komt ‘Maak jij je nou maar geen zorgen…’. De waarheid is dát we ons zorgen maken. Kunnen we zorgen omzetten in actie in plaats van gepieker, dan geeft dat gelukkig weer nieuwe energie.

Leef voor 

Ik maak mijn keuzes om lief te zijn voor de aarde, en jij maakt de jouwe. Er zal een overlap zijn, maar niemand doet exact hetzelfde. Wat we ook doen, we geven ons bewustzijn door aan de kinderen. En dat hoeft, zeker in de eerste jaren, zonder veel gesprek. We laten zien wat wij belangrijk vinden, simpelweg doordat we het doen.

Onze kinderen groeien op met de luiers, billendoekjes en kleren die wij voor hen kiezen. Met het speelgoed en het eten dat wij hen geven. Zij zien bij welke winkel, boerderij of moestuin we ons eten vinden. Ze herkennen al gauw genoeg de logo’s en keurmerken van winkels en verpakkingen. Stilletjes nemen ze aan dat dit de goede keuzes zijn. Zij zien hoe wij omgaan met de aarde en imiteren wat wij doen.

De eerste paar jaar draait het om alle zintuiglijke ervaringen. De geuren van natuurvriendelijke verzorgingsproducten zullen voor het leven een positieve associatie achterlaten. Het gevoel van zachte kleding, de ervaring van groente en fruit oogsten, de geluiden van vogels die je bewondert. Al deze ervaringen slaan onze kinderen goed op, en hierop baseren ze later hun eigen keuzes.

Wordt je kind iets ouder, dan kun je ook uitleg toevoegen aan jullie leefstijl. Je kunt vertellen over jullie eten, de meubels, kleding, noem maar op. Je geeft je kind zo een stevige bedding om gezonde keuzes te verankeren en later zelf door te geven.

Neem deel op jouw niveau

Naast ‘zien wat jij doet’ is zelf doen essentieel voor opgroeiende kinderen. Voor grote mensen ook trouwens. Autonomie is voor jong en oud een belangrijk ingrediënt voor betrokkenheid en optimisme. Help je kind daarom bij het nemen van eigen initiatief. Zo willen veel kinderen vegetarisch gaan eten, wanneer ze ontdekken waar vlees van is gemaakt. Je kunt hen daarin aanmoedigen en samen vegetarische recepten ontdekken, ook als de rest van je gezin wel vlees eet.

Meepraten in de wijk

Zorg voor de omgeving is ook heel belangrijk. Hoe meer gevoel van eigenaarschap je kind ontwikkelt, hoe meer het actief en vol vertrouwen kan bijdragen aan een gezonde omgeving. Kiindmens Christel stimuleerde haar beginnende tiener om deel te nemen aan de lokale Kinderwijkraad. Zo ontdekte hij dat hij zijn betrokkenheid met de omgeving actief en concreet vorm kan geven.

Samen naar een klimaatmars gaan geeft een goed gevoel

Naar een klimaatmars

Collega’s Annemieke en Nelleke nemen hun kinderen graag mee naar demonstraties. Zo ook naar de klimaatmars aanstaande 6 november in Amsterdam. Zo zien kinderen dat ze niet alleen staan met hun zorgen, en dat ze samen met duizenden andere grote en kleine mensen de handen ineen kunnen slaan voor een mooie wereld.

Zorgen voor de dieren

Op een heel lokaal niveau kan je kind ook in actie komen voor de natuur. Zo vind je bij Oerrr bloemenzaden voor de bijen, hulp om een ‘egelsnelweg’ in je tuin te maken en tips om vogels de winter door te helpen. Afhankelijk van de leeftijd en het karakter van je kind kun je je kind al jong laten deelnemen aan activiteiten die de aarde een stukje gezonder maken. Je stopt er de smeltende ijskappen niet mee, maar je draagt je steentje bij waar je dat kunt. En dat doet ertoe.

Beeld: Merette Kuijt

Boekentips

Tijdschrift op je mat!

Ontvang 6x per jaar een fijne uitgave van Kiind in je (digitale) brievenbus

Verder lezen

Meer kleur in de boekenkast graag

Meer kleur in de boekenkast graag

Het is niet meer te houden: we snakken naar diversiteit! Ook in de kinderliteratuur willen we flink meer aan diversiteit in gender, liefde en kleur in de boekenkast. Toch is het nog goed zoeken naar kinderverhalen waarin er werkelijk diversiteit is. Kiind is al jaren...

Laat ze zelf spelen!

Laat ze zelf spelen!

Bij ons in de buurt staat een klimrek. Op twee meter hoogte is zo’n horizontaal laddertje waarin je kunt hangen, en jezelf in het zand laten ploffen. Mijn kind klimt zo nu en dan omhoog, staat een poosje te aarzelen in de hoogte, en besluit weer voorzichtig naar...

Oordelen? Kijk met compassie

Oordelen? Kijk met compassie

Oordelen plus ouderschap: het is een pittige combinatie. Veroordelen we onszelf niet te streng, dan voelen we ons wel veroordeeld door anderen, of oordelen we (per ongeluk) over collega-ouders. Ik schreef al eerder over minder normatief zijn naar jezelf en oordelen in...

Roze mag ook! Queer- en genderinclusief opvoeden doe je zo

Roze mag ook! Queer- en genderinclusief opvoeden doe je zo

Wie gaan onze kinderen later worden? Wie zijn ze nu al? Er is zoveel meer dan jongen of meisje, hetero of niet. Hoe je je diep van binnen voelt, ontdek je alleen als je daarvoor de ruimte krijgt. Een 'queer inclusieve' opvoeding viert alle kleuren van de regenboog....

Blijf jij als ouder ook lekker spelen?

Blijf jij als ouder ook lekker spelen?

‘Heb je eenmaal kinderen, dan is het voorbij met het speelse leven.’ Welnee! Het Kiind-spreekwoord ‘huttenbouwen is ook opvoeden’ blijft eeuwig van kracht. (We maakten er verdikkie een hele cursus over - spelen is een serieuze zaak voor Kiind.) Laat spel en...

Mijn kind wilde niet eten (en dit is wat hielp)

Mijn kind wilde niet eten (en dit is wat hielp)

Als je kind niet wil eten (of nou ja, vooral geen groente), kan dat veel frustratie geven. Gedoe aan tafel, strijd, ongezelligheid en misschien ook wel zorgen. Al mijn kennis en goede ideeën ten spijt heb ik zo’n moeilijke eter in huis. In ons geval gaat het...

STRUINTIPS

GRATIS EDITIE KIIND

Lees Kiind lekker gratis. Download editie THUIS! Vol tips om het thuis gezelliger te maken en een paar fijne cocoonweken te hebben.

Je ontvangt meteen ook de nieuwsbrief vol inspiratie - waarvoor je je ieder moment kunt uitschrijven.

Het is gelukt, we gaan een mail naar je typen! (check ook je spamfolder)

0