Waarom kinderen geheimen hebben

door Marre Taal

Hoe komt het dat kinderen zo graag geheimen hebben? En is geheimen hebben nuttig?

Het terrein dat grenst aan mijn achtertuin is eigendom van een groot kinderdagverblijf. Tijdens pauzes spelen de kinderen in de bosjes. Het open veld, in het zicht van de leidsters ligt er verlaten bij. De peuters en kleuters verstoppen zich tussen de struiken, wisselen geheimpjes uit achter de dikke bomen en bouwen hutten met takken van de grond. In mijn jeugd was ik ook gek op verstoppertje spelen en geheimen delen. Ik geef deze kinderen gelijk. In de bosjes valt wat te beleven.

Geheimen hebben is goed

Pedagogen Bas Levering en Max van Manen schreven ‘Klein Geheim, intimiteit, privacy en ontwikkeling van identiteit’, over de positieve betekenis van kindergeheimen. Geheimen kunnen een zware belasting voor kinderen zijn en een negatieve uitwerking op de ontwikkeling hebben. Zeker als het gaat om familiegeheimen als incest, bedrog of verslavingsproblematiek. Levering en van Manen focussen zich in hun boek juist op de kleine geheimen die niet schadelijk zijn. Deze geheimen zijn doorgaans positief, want ze bieden kinderen de kans om zich emotioneel losser te maken van hun ouders. Daarmee krijgen kinderen de mogelijkheid om het proces van individuatie (proces van het besef een apart bestaan te leiden) te versoepelen en autonomie te ontwikkelen. Kinderen hebben kleine geheimen nodig.

Ouders hoeven niet alles te weten

Een van de eerste keren dat ik een geheim bewaarde was na een ruzie. Als kleuter was ik een keer met mijn twee oudere zussen een uur zonder ouderlijk toezicht. Voordat mijn ouders vertrokken, beloofden we hen plechtig dat we ons verantwoordelijk zouden gedragen. Maar de ouwelui waren nauwelijks weg of de ellende begon al. De oudste die mij verbaal steeds de baas was, maakte een spottende opmerking over mij. Mijn middelste zus nam het voor mij op en probeerde de boel te sussen. Het was te laat. Ik voelde mij zo gekwetst, dat ik een schoen van de grond pakte en deze woedend naar mijn oudste zus smeet. Ze gilde het uit. De schoen had haar gezicht geraakt. Haar kaak werd al gauw dikker en begon te verkleuren.

We schrokken. Dat was niet de bedoeling. Het was zichtbaar dat we ruzie hadden gemaakt en snel verzonnen we een verhaal om onze ouders om de tuin te leiden. Het was ons geheim. Al gauw vergaten we de ruzie. Tot op de dag van vandaag hebben geen van mijn zussen ooit het echte verhaal aan mijn vader of moeder verteld. Ik leerde dat ik in staat was om een geheim te bewaren en mijn zussen kon vertrouwen. Ouders hoeven niet altijd alles te weten.

Kinderen aan de monitor

De wereld is in snel tempo veranderd en kinderen worden meer dan vroeger gemonitord. Als ouder verlies je je kroost nauwelijks meer uit het oog. Je fungeert als chauffeur en bent betrokken bij het reilen en zeilen van scholen en diverse sportverenigingen. Door de toegenomen drukte wordt er minder zelfstandig op straat gespeeld. Vanaf groep 8 krijgen veel scholieren een mobiele telefoon zodat ze bereikbaar zijn. Op social media zijn ouders, kinderen of familieleden met elkaar bevriend om foto’s en belevenissen te delen. Schoolresultaten staan geregistreerd in computersystemen waar 24 uur per dag ingelogd kan worden. Een uurtje stiekem spijbelen, anoniem de klas uitgestuurd worden of het verzwijgen van een onvoldoende is er meestal niet meer bij. Dat maakt het hebben van geheimen een stuk lastiger.

Stiekem bloemen plukken

Mijn zoon had een tijd geleden en geheim voor mij. Hij was bevriend geraakt met een nieuwe jongen uit de buurt, waar hij elke dag mee op straat speelde. Op een keer stonden ze onverwachts op onze stoep. ‘Ik moet u wat vertellen,’ zei het vriendje met een nerveuze blik in zijn ogen. ‘Uw zoon heeft bloemen uit de tuin van de buren geplukt.’ Mijn zoon verschoot van kleur. ‘Ddddat was toch ons geheim? We hadden met elkaar afgesproken om niks te zeggen,’ stamelde hij. Tot zijn grote teleurstelling spatte hun geheime verdrag uiteen en werd de vriendschap abrupt verbroken. Mijn zoon voelde zich verraden. Door deze ervaring leerde zoonlief wel om beter na te denken met wie hij zijn geheimen deelt.

Voor sommige kinderen is het moeilijk om geheimen te bewaren, omdat het veel spanning oplevert. Wie een geheim heeft voor een ander is in staat om zichzelf als los en onafhankelijk te zien. Dat vereist zelfstandigheid en zelfcontrole.

Zacht gefluister en deuren die plotseling dicht gaan

Kinderen spelen maar al te graag verstoppertje, maken snode plannen met bondgenoten, bouwen hutten, verzinnen mysterieuze codes of richten een geheime club op. Op dat soort momenten genieten kinderen het meest. Spelen is leuk als het spannend is. Ik weet in ieder geval wat mij straks te doen staat. De eerst volgende keer dat ik gefluister hoor of als er plotseling een deur dicht gaat, kijk ik de andere kant uit en doe ik alsof mijn neus bloedt. Dat soort dingen zijn nu eenmaal het leukst zonder bemoeienis van volwassenen.

Lees verder

7 tips voor vrij spelen

Recept voor een succesvol smartphone-dieet

Laat je kind eens lekker gevaarlijk doen

Marre Taal is moeder van drie, en werkt als coach voor ouders en als kindercoach in haar eigen praktijk

 

 

Boekentips

Word lid

In onze fijne online community verbind je met gelijkgestemden

Verder lezen

Column: De last-minute kinderverjaardag

Column: De last-minute kinderverjaardag

Het is de 25e editie, dus we worden er steeds beter in. Het gevaar is natuurlijk wel dat je door al je routine en succeservaringen gaat denken dat het niet zo veel werk is. En dat alles best op het laatste moment gedaan kan worden. Want ondertussen moet er ook nog een...

Handleiding: hoe krijg je de perfecte buikknoop?

Handleiding: hoe krijg je de perfecte buikknoop?

Wat is er nu fijner dan het dragen van je kindje? Dat warme lijfje tegen het jouwe, dat heerlijk ruikende hoofdje. Naast dat het zo fijn is, is dragen ook nog eens superlogisch. Zie je een ervaren ouder knopen, dan ziet het er gemakkelijk uit. Maar wanneer je het voor...

Wees een hangmatouder en geef je kind de ruimte

Wees een hangmatouder en geef je kind de ruimte

'Mam, wil je me even helpen? Ik kan er niet bij!', schreeuwt mijn zoon van tien ongeduldig. Hij kan niet bij de glazen op de bovenste plank van de kast. Snel schuif ik een glas naar voren, zodat mijn dorstige zoon er een kan pakken. Ondertussen heeft hij al een kruk...

Column: Dit is mijn leven

Column: Dit is mijn leven

Dit is mijn leven. Met de kinderen fiets ik door de grauwe straten van Berlijn. De zon heeft zich al dagen niet laten zien, het is een paar graden boven nul en het miezert. We zijn vergeten onze handschoenen aan te trekken en we moeten nog boodschappen voor het...

Zindelijk worden zonder training

Zindelijk worden zonder training

Toen mijn kleine twee jaar en een week oud was, zaten we met z’n allen op de bank wat te praten. Mijn kleine scharrelde wat in de kamer rond. En ineens liep ze naar ons toe: 'Kijk, potje plast', zei ze. En dit is hoe ze zindelijk werd, ook de dagen erna. Ik was blij...

Cadeau-inspiratie voor de feestdagen

Cadeau-inspiratie voor de feestdagen

Het is voor velen van ons best een opgave ieder jaar. Want wat geef je jouw schatten van kinderen die stiekem al zoveel hebben? Je wil graag dat ze er wat aan hebben, dat het aanzet en inspireert tot eindeloos durend spelen en je wil misschien ook graag dat het...

GRATIS EDITIE KIIND

Lees Kiind stiekem lekker gratis. Download editie OER! Je ontvangt meteen ook de nieuwsbrief vol inspiratie - waarvoor je je ieder moment kunt uitschrijven.

Het is gelukt, we gaan een mail naar je typen! (check ook je spamfolder)

0