Straf werkt niet (zelfs nepstraf niet)

door Drees Koren

Ik had een wild idee: ik gaf mijn kind nepstraf. Lees hoe dat afliep. 

De zoon wordt groot. Dat vindt hij in elk geval, en ik eigenlijk ook. Maar als je net zeven bent, ben je niet alleen best groot, maar ook nog best klein. Dat vind ik in elk geval, maar hij niet.  

Hij lijkt te denken dat hij niet zeven, maar zeventien is. Daarom discussiëren we nu over een onderwerp waarvan ik had verwacht het pas over tien jaar te voeren: bedtijd.  

Autonomie

Luka wil buiten spelen tot het donker is. En het is hartje zomer, dus dat betekent dat hij schommelt tot bijna middernacht. Ik gun hem vrijheid en autonomie. Bovendien speelt hij op een veilige plek (de camping op Vlieland) met veel bekenden en geen verkeer, dus waarom niet?  

Nee echt: waarom niet? Ik probeer hier zo eerlijk mogelijk over te zijn. Maar kan niet meer bedenken dan redenen als: ‘Omdat het belangrijk is om grenzen te hebben.’ ‘Omdat hij nog maar zeven is.’ ‘Omdat anderen het misschien gek vinden dat hij zo lang buiten mag.’ ‘Omdat anderen zich misschien verantwoordelijk voor hem voelen, en hij ze daardoor tot last is.’ Het zijn drogredenen of ze hebben te maken met mijn eigen onzekerheid.  

Meer lezen over autonoom, vrij en heerlijk opvoeden? Pak zomereditie Wild erbij. 

Luka en ik maken afspraken. Omdat hij nog geen klok kan kijken, spreken we af dat hij naar de tent komt als de boot toetert, als de lantarenpalen aan gaan en uiteindelijk zelfs als hij de eerste ster ziet. Welke afspraak ik ook maak, hij houdt zich er niet aan. Omdat het te hard regent om zich uit de tent van zijn vriendje te wagen. Omdat hij te moe is om over de duinen van het strand af te komen en aan ons te vragen of hij nog even bij het kampvuur mag blijven. Omdat hij nog maar zeven is. 

Terwijl hij oefent met afspraken nakomen, oefen ik met zuiver communiceren. ‘Ik voel mij niet serieus genomen’, probeer ik. ‘Alsof je me niet belangrijk vindt.’ ‘Klopt’, zegt de net-geen-kleuter-meer tot mijn verbazing. ‘Ik vind onze afspraken in elk geval niet belangrijk, want ik kan het heus zelf wel.’ 

Toch probeer ik het weer. ‘Kom dan in elk geval even overleggen als je de boot om half negen hoort toeteren’, druk ik hem op het hart. Dat zal hij doen.  

Hij doet het niet. Wanhopig zoek ik naar een andere methode. Schreeuwen? Slaan? ‘Andere ouders zouden nu straf geven’, begin ik. ‘Wat is dat, straf?’ ‘Dat betekent dat je morgen extra vroeg naar bed moet, of dat je iets niet mag.’ ‘Oké, geef me dan maar straf’, besluit hij sportief.  

Ik verzin een nepstraf

Ik hou niet van straf. Het maakt de kloof tussen moeder en zoon alleen maar groter, zorgt voor meer onbegrip en boosheid. Liever wil ik dichter bij Luka komen. Verbinding. Daarom besluit ik de volgende ochtend om hem een nepstraf te geven: ‘Voor straf ga ik je vandaag extra lang voorlezen uit Ronja de Roversdochter, terwijl jij in mijn armen ligt.’ Hij is gék op dat boek, en op voorlezen.  

Het is even stil. Ik wacht op zijn triomfantelijke lach.   

Maar wat gebeurt er? Luka is razend. Hij begint te schreeuwen. ‘Nee! Niet voorlezen! Geen Ronja!’ Hij wordt rood en begint te huilen. Heel hard. 

Mijn zoon reageert exact zoals een kind reageert op zijn straf. Zoals je hoort te reageren als je op de gang gezet wordt, als je strafregels moet schrijven of met blote voeten naar bed moet. Waarschijnlijk was hij zelfs woest geworden als ik hem voor straf een ijsje had gegeven.  

We hebben Ronja de Roversdochter gelezen. Wel een uur lang. Het was heerlijk en daarna voelden we ons helemaal verbonden.  

Heeft hij er iets van geleerd? Mwah. Ik wel: dat ik nooit meer straf geef, zelfs geen nepstraf. En dat hij best zelf kan bepalen hoe laat hij naar bed gaat.  

3 lessen over hoe kinderen leren

fotografie Jana Boekholt

Boekentips

Word lid

In onze fijne online community verbind je met gelijkgestemden

Verder lezen

Consuminderen met kinderen en het bezuinigingstaboe

Consuminderen met kinderen en het bezuinigingstaboe

Kinderen zijn duur. Althans, dat is een veel gehoorde kreet. Eigenlijk is dat niet waar. Wat bedoeld wordt is dat producten en diensten die aangeschaft worden ten bate van het kind, samen veel geld kosten. Maar eigenlijk is ook dat niet helemaal accuraat. Veel van...

Nieuws: Weer een reden waarom straffen een slecht idee is

Nieuws: Weer een reden waarom straffen een slecht idee is

Uit een onderzoek waarin honderd kinderen tien jaar lang werden gevolgd blijkt dat kinderen met stress, op latere leeftijd risico's slecht inschatten en niet goed leren van hun fouten. Zo blijkt maar weer dat het knuffelbeleid dat sommige (jeugd)zorginstellingen in...

Column: Ooit wilde ik een groot gezin

Column: Ooit wilde ik een groot gezin

En dan ineens ben ik op mijn thuisdag de poepluier van een ander kind aan het verschonen. "Hoe ben ik hierin verzeild geraakt?" vraag ik me af, wetende dat ik nog minimaal twee poepluiers te gaan heb voordat mijn zus terug is van haar werk en haar twee kinderen op...

Tijd om volwassen te worden

Tijd om volwassen te worden

Ter gelegenheid van Vaderdag delen we een van de mooiste hoofdstukken uit het boek Vadervuur - volg je eigen opvoedkoers en word de vader die je je kind gunt, van Jeroen de Jong. In iedere vadertraining die ik geef, zijn er altijd meerdere mannen die aangeven dat ze...

Verbindend Gezag: oplossen in contact

Verbindend Gezag: oplossen in contact

‘Ik ben hier! Ik ben je ouder en ik blijf je ouder! Ik geef niet toe en ik geef je niet op!’ Haim Omer, psycholoog en hoogleraar aan de Universiteit van Tel Aviv, liet zich inspireren door Gandhi en ontwikkelde een methodiek om agressief en destructief gedrag binnen...

Hoe breng je lichtheid in zwaar nieuws?

Hoe breng je lichtheid in zwaar nieuws?

Zwaar nieuws. Niet echt iets waar je je kinderen mee wil confronteren. Kinderen hebben van nature een lichtheid over zich, die je als ouder wilt koesteren. Hoe kun je met lichtheid omgaan met zware onderwerpen uit het nieuws? Eva Bronsveld zet wat overwegingen op een...

LEES GRATIS HET INTERVIEW MET ALFIE KOHN

Het interview met de grondlegger van het onvoorwaardelijk opvoeden in je mailbox? Je ontvangt meteen ook de gezellige Kiindnieuwsbrief vol inspiratie.

Het is gelukt, we gaan een mail naar je typen! (check ook je spamfolder)

0