Laatst leerde mijn kleuter een lucifer afstrijken. En het lukte. Na een heerlijk moment van trots voelde ik ineens ook angst. Wat heb ik gedaan? Mijn kind kan nu vuur maken, help! Is hij nu een wandelend gevaar voor zichzelf en zijn omgeving? Waarom heb ik hem geholpen om zich hierin te bekwamen?
Mijn kind kan nu vuur maken, help!
Maar eigenlijk wist ik het antwoord wel: omdat hij eraan toe was. Het vuur fascineert hem, en in zijn carrière als dreumes en peuter heeft hij me ook al vaak genoeg laten zien dat hij niet onbehouwen te werk gaat. Zijn grote zus taalde er op die leeftijd niet naar. Vond ze veel te spannend; kennelijk weten kinderen zelf ook wel ongeveer wat ze aankunnen.
Beschermende macht
Nou is dit geen pleidooi voor het loslaten van je kinderen op een druk kruispunt of onbeheerd spelen bij de sloot. Er zijn echt situaties waarin je kind onterecht denkt dat het wel kan en overmoedig is, of simpelweg de situatie niet kan overzien. Dan zet je als ouder je beschermende macht in. Geef je grenzen zonder discussie aan, om je kind te behoeden voor echt gevaar.
Lees zeker ook Free to learn of het artikel Opvoeden als een aap
Leren loslaten
Heel vaak valt het met het gevaar wel mee. Je kind kan vallen, zich stoten, een blauwe plek of schaafwond opdoen. Wij zeggen thuis inmiddels schouderophalend: ‘That’s how they learn’. Toch is het makkelijker gezegd dan gedaan. Met name als moeder behoed je je kind instinctief voor elk ongemak. Logisch. Je hebt negen intense maanden lang een kostbaar wezentje gedragen, je hebt nieuw leven gekoesterd met alles wat je in je hebt. Om deze schat vervolgens van de trap te zien stuiteren zeker? Geen denken aan! Geen wonder dat de dynamiek in de opvoeding zo vaak is: moeder roept ‘voorzichtig!’ waar de partner zegt van ‘toe maar!’. Succes dus, met die extra drempel om je kleintje los te laten, die gevaarlijke wereld in.
Zelf doen!
Dingen zelf doen is voor elk kind een belangrijke stap in zijn ontwikkeling. De wereld om je heen ontdekken, proberen, uitvinden, je eigen maken. Omdat ieder kind een eigen tempo heeft, weet je nooit wanneer jouw kind klaar is voor de volgende stap. Kwestie van goed opletten. Probeert je kind zelf eten te pakken? Een boterham te smeren? Kleren aan en uit te trekken? De trap op te klimmen? De knopjes van de wasmachine te bedienen? Wat je ook ziet: probeer iets langer te wachten voordat je helpt of het overneemt. Laat je kind maar prutsen. Geef haar de ruimte om haar interesse te volgen, zolang het binnen veilige grenzen blijft.
De lucifers liggen bij mij thuis onbereikbaar hoog. Voor de zekerheid. Maar is er een kaars of vuurtje aan te maken, dan mag ons jonkie zijn kunsten vertonen. Want zelf doen – ja, daar wordt hij reuze gelukkig van.
Kun je je een paar dagen vrijmaken om je kinderen vrij te laten als de scharrelkinderen die ze zijn? Kom dan naar de moeder-en-kindretraite en geniet.
Verder lezen
11 gevaarlijke dingen die je gedaan moet hebben voor je groot bent
Op zoek naar het verloren geluk | Jean Liedloff
Het laatste kind in het bos | Richard Louv
Free to learn | Peter Gray
Fotografie: Maria Stijger
