Wees niet beleefd tijdens je bevalling

door Nelleke Bos

Met de weinig opbeurende opening ‘Hoe voorkom je dat je bevalling de rotste dag van je leven wordt’ stelt De universiteit van Nederland een belangrijk en onderbelicht thema aan de kaak. Over de bevalling praten we graag in termen van ‘De mooiste dag van je leven’. Vooral als er een gezond kind is geboren, wuiven we alle nare gebeurtenissen of gevoelens al snel weg. Met opmerkingen als ‘Bevallen doet nou eenmaal pijn’ en ‘Wees blij dat je een gezond kind hebt’, steken we elkaar een hart onder de riem, maar in feite ondermijnt het je trauma. Er is te weinig erkenning voor de ervaring van vrouwen.

Trauma?

Maar liefst 10 tot 20 procent van de vrouwen ervaart haar bevalling als traumatisch, onderzocht gynaecoloog Claire Stramrood voor het UMC Groningen. Een tot drie procent van de vrouwen loopt zelfs PTSS door de bevalling. Het heeft weinig te maken met de ingrepen tijdens de bevalling. Weliswaar hopen de meeste vrouwen op een natuurlijke bevalling, maar je kunt ook een prachtige ervaring hebben met een keizersnede. Ook kan je bevalling ‘technisch’ prima zijn verlopen, maar heb je toch een trauma gekregen. Waar zit hem dat nou in?

Een traumatische bevallingservaring voorkomen

Vrouwen die een dergelijke ervaring hebben gehad, geven zelf aan dat meer en betere uitleg en ondersteuning, praktisch en emotioneel, hen had kunnen helpen. Betere communicatie tijdens de bevalling is de sleutel. Taalgebruik, zoals ‘Ik doe jouw bevalling’ klinkt heel anders dan ‘Ik kom je helpen bij jouw bevalling’, en kan de regie bij de zwangere laten. Jij bevalt, met hulp van de zorgverlener. Toestemming geven – informed consent – is dan ook belangrijk. Ook in het geval van een spoedhandeling kun je als zorgverlener de vrouw informeren wat er aan de hand is en haar toestemming vragen om medische handelingen te doen. 

Informed consent is belangrijk

Kortom, een traumatische ervaring loop je vaker op als je je tijdens je bevalling niet gezien of gehoord hebt gevoeld. Als je niet hebt kunnen doen wat je zelf kon. Als je de regie niet kon voeren over jouw bevalling.

Controle of loslaten?

Maar soms kan het toch niet anders? Dat klopt. Maar het gaat niet over de situatie waarin je je bevindt. We leren vaak dat bevallen een kwestie van loslaten is. Dat je er toch geen controle over hebt en gewoon ‘moet vertrouwen’. Dat geldt inderdaad voor de processen in je lichaam. Dat geldt niet voor de medische handelingen die om en in jouw lichaam plaatsvinden. En dat is precies de crux, legt gynaecoloog Claire Stramrood uit. Zie jezelf als een kapitein op een schip in storm: je hebt geen controle over de wind of de golven, maar wel regie over je bemanning. Je kunt kiezen of je de zeilen hijst of niet. En die regie is cruciaal voor je ervaring. 

Regie is cruciaal voor je ervaring

Geboortespecialist Milli Hill (auteur van Positief over geboorte en spreker op het Geboortefestival van Kiind) sluit zich hierbij aan met een vergelijkbare analogie: die van de bruiloft. Als je gaat trouwen, heb je niet in de hand wat voor weer het wordt en of al je gasten wel komen opdagen. Maar laat je het op de dag zelf aankomen? Nee. Je bereidt je voor. Je voert regie over alle wensen die je hebt, zodat jij de best mogelijke ervaring kunt hebben, wat voor weer het ook wordt. 

We hebben een andere mindset nodig, zowel voor vrouwen als voor zorgverleners. Een mindset waarin vrouwen weten dat ze aan het roer staan van hun eigen bevalling, en waar zorgverleners ook dienstbaar zijn aan dit gegeven. Een krachtige bevalling waar je met liefde op terugkijkt is niet alleen heel waardevol en gezond, het is ook zeker bereikbaar. Wat kun je zelf doen?

Voorbereiding 

Er is heel veel wat je zelf kunt doen om een positieve bevalervaring te hebben. Zelfkennis helpt je de goede weg op. Weet wat jou goed doet, wat jou vertrouwen geeft. Ken je opties, weet dat je de regie voert, ook al heb je nooit de controle over de gebeurtenis. Vind je bevallen spannend? Ga op zoek naar meer vertrouwen. Dat kun je vinden in een cursus hypnobirthing. En in de verhalen van vrouwen die een positieve ervaring hadden. Door goed te luisteren, ontdek je wat hun ervaring zo krachtig en positief maakte.

Maak zeker ook je eigen geboorteplan. Daarmee zet je op een rij welke dingen voor jou van belang zijn, waar je zorgverlener op kan letten. Ben je stil en in jezelf gekeerd of wil je juist voortdurend feedback tijdens je bevalling? Bespreek met je verloskundige wat je nodig hebt. Of kies voor een doula die gegarandeerd bij je blijft, ook in het ziekenhuis.

Na een gezonde bevalling voor moeder en baby kan er een heel mooi hoofdstuk in je leven beginnen.

Beeld: Nina Olivari

Wees een ‘bevallingsmonster’: de zin van een geboorteplan

Hoe beelden van geboorte ons beïnvloeden bij onze eigen bevalling

Boekentips

Word lid

In onze fijne online community verbind je met gelijkgestemden

Verder lezen

Een stuitbevalling? Liefst vaginaal

Een stuitbevalling? Liefst vaginaal

Ligt je kindje in stuit? En onderzoek je of een stuitbevalling ook vaginaal kan, in jouw situatie? Elke zwangerschap kent die spannende tijd: is het kindje al gedraaid, ligt het hoofdje netjes beneden en daalt het in? Bij ongeveer 1 op de 30 (3-4%) zwangerschappen heb...

Is bevallen nou wel of niet pijnlijk? En maakt het uit?

Is bevallen nou wel of niet pijnlijk? En maakt het uit?

Ik heb het me vaak afgevraagd. Of bevallen pijn doet. Ik heb het zelfs jarenlang onderzocht. Door cursussen te volgen, diepte-interviews met ervaringsdeskundigen te houden en interessante boeken te lezen. En, bovenal, ik heb het drie keer uitgetest, hoogstpersoonlijk....

De nadelen van de ruggenprik

De nadelen van de ruggenprik

De ruggenprik is een vorm van pijnbestrijding die voorgesteld kan worden als je al bijzonder vermoeid bent bijvoorbeeld. Ook kun je er zelf om vragen. De voordelen lijken duidelijk: minder pijn. De lijst met nadelen is echter een heel stuk langer - terwijl natuurlijke...

Column: Eindelijk… bevallen!

Column: Eindelijk… bevallen!

De laatste weken van de zwangerschap zijn aangebroken. Toen ik dacht dat mijn buik niet groter kon, werd hij nog véél groter. De onmenselijke omvang maakt me constant duidelijk dat er iets enorms staat te gebeuren. Iets waardoor mijn leven nooit meer hetzelfde zal...

Bevallen door te luisteren naar je lichaam

Bevallen door te luisteren naar je lichaam

Je bevalling kun je niet oefenen. Omdat er geen script voor is. Elke bevalling is uniek. Maar wat je wél kunt oefenen, is luisteren naar je lichaam. Want zoals iedere zwangerschapscursus je leert, is een bevalling positief te beïnvloeden met houdingen, beweging,...

Maak je wensen duidelijk op het wiegenkaartje

Maak je wensen duidelijk op het wiegenkaartje

Een wiegenkaartje is een klein document dat in het ziekenhuiswiegje hangt. Hierop staat de naam van je kindje, de geboortedatum en het geboortegewicht. De mogelijkheid bestaat natuurlijk om hier meer informatie op te zetten. Bijvoorbeeld je wensen of ideeën over de...

LEES GRATIS HET INTERVIEW MET ALFIE KOHN

Het interview met de grondlegger van het onvoorwaardelijk opvoeden in je mailbox? Je ontvangt meteen ook de Kiindnieuwsbrief vol inspiratie (uitschrijven mag).

Het is gelukt, we gaan een mail naar je typen! (check ook je spamfolder)

0